> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/veritabani/mysql/veritabani-ve-tablo-olusturmak.md). # Veritabanı ve Tablo oluşturmak MySQL veya MariaDB sunucusundaki veritabanlarını ve tabloları yönetmek için komut satırı istemcisi (`mysql` veya `mariadb`) kullanılır. Grafiksel araçlar da mevcut olsa da, temel işlemleri komut satırından yapmak önemlidir. **MySQL/MariaDB Kabuğuna Bağlanma:** Genellikle `root` kullanıcısı ile bağlanılır. Bağlantı yöntemi, kurulum sırasında belirlenen kimlik doğrulama yöntemine göre değişir: * **Şifre ile:** ```bash mysql -u root -p ``` Bu komut `root` kullanıcısının şifresini soracaktır. `-u` kullanıcı adını, `-p` şifre sorulacağını belirtir. * **Unix Soket Kimlik Doğrulaması ile (Yaygın):**\ Modern kurulumlarda `root` kullanıcısı genellikle şifre yerine sistemin `root` kullanıcısı ile eşleştirilir (örn. `auth_socket` veya `unix_socket` eklentisi ile). Bu durumda `sudo` kullanarak şifresiz bağlanılabilir: ```bash sudo mysql # veya sudo mariadb ``` Başarıyla bağlandıktan sonra `mysql>` veya `MariaDB [(none)]>` gibi bir istem (prompt) görürsünüz. ```bash [celep@veriteknik ~]$ mysql -u root -p Enter password: Welcome to the MySQL monitor. Commands end with ; or \g. Your MySQL connection id is 21 Server version: 5.6.39 MySQL Community Server (GPL) Copyright (c) 2000, 2018, Oracle and/or its affiliates. All rights reserved. Oracle is a registered trademark of Oracle Corporation and/or its affiliates. Other names may be trademarks of their respective owners. Type 'help;' or '\h' for help. Type '\c' to clear the current input statement. ``` Şimdi varolan veritabanlarını listelemek için `SHOW DATABASES;` komutunu kullanalım. > **Not:** MySQL/MariaDB kabuğundaki çoğu SQL komutu noktalı virgül (`;`) ile bitirilmelidir. `\g` de alternatif olarak kullanılabilir. `help;` veya `\h` komutu yardım bilgilerini gösterir. `exit` veya `quit` ile kabuktan çıkılır. ```bash mysql> SHOW DATABASES; +--------------------+ | Database | +--------------------+ | information_schema | | mysql | | performance_schema | | sys | +--------------------+ 4 rows in set (0.00 sec) ``` Şu an MySQL'in içinde varsayılan sistem veritabanlarını görüyoruz (`information_schema`, `mysql`, `performance_schema`, `sys`). Kendi veritabanımızı oluşturalım. **Veritabanı Oluşturma (`CREATE DATABASE`):** `company` adında yeni bir veritabanı oluşturalım. Türkçe karakterleri ve modern Unicode desteğini düzgün sağlamak için genellikle `utf8mb4` karakter seti ve uygun bir collation (örn. `utf8mb4_general_ci` veya `utf8mb4_unicode_ci`) belirtmek iyi bir pratiktir. ```sql CREATE DATABASE company CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci; ``` ``` Query OK, 1 row affected (0.00 sec) ``` Komut başarıyla çalıştı. `SHOW DATABASES;` komutuyla `company` veritabanının eklendiğini görebilirsiniz. **Veritabanını Seçme (`USE`):** İşlemlerimizi bu veritabanı üzerinde yapmak için onu seçmemiz gerekir: ```sql USE company; ``` ``` mysql> USE company; Database changed ``` Veritabanımıza bağlandık. İçerisindeki tabloları görüntülemek için SHOW TABLES; komutunu çalıştıralım. ```bash mysql> SHOW TABLES; Empty set (0.00 sec) ``` Gördüğünüz gibi içinde herhangi bir tablo yok. Şimdi `member` adında bir tablo oluşturalım. **Tablo Oluşturma (`CREATE TABLE`):** `CREATE TABLE` komutu ile tablonun adı ve içereceği sütunlar (kolonlar) tanımlanır. Her sütun için bir ad, bir veri tipi ve isteğe bağlı kısıtlamalar (constraints) belirtilir. ```sql CREATE TABLE member ( id INT NOT NULL AUTO_INCREMENT, -- Otomatik artan tam sayı ID first_name VARCHAR(50) NOT NULL, -- İsim (Boş olamaz) last_name VARCHAR(50) NOT NULL, -- Soyisim (Boş olamaz) email VARCHAR(100) UNIQUE, -- E-posta (Benzersiz olmalı) birthday DATE NULL, -- Doğum tarihi (Boş olabilir) created_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP, -- Kayıt oluşturma zamanı (varsayılan: şu an) updated_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP ON UPDATE CURRENT_TIMESTAMP, -- Kayıt güncelleme zamanı PRIMARY KEY (id) -- 'id' sütununu birincil anahtar yap ) ENGINE=InnoDB DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci; ``` **Açıklamalar:** * `id INT NOT NULL AUTO_INCREMENT`: `id` adında, tam sayı (`INT`), boş olamayan (`NOT NULL`), her yeni kayıtta otomatik olarak artan (`AUTO_INCREMENT`) bir sütun. Genellikle birincil anahtar olarak kullanılır. * `first_name VARCHAR(50) NOT NULL`: En fazla 50 karakter uzunluğunda metin (`VARCHAR`), boş olamaz. * `email VARCHAR(100) UNIQUE`: En fazla 100 karakter uzunluğunda metin, bu sütundaki değerler benzersiz (`UNIQUE`) olmalıdır (aynı e-posta iki kez girilemez). * `birthday DATE NULL`: Tarih (`YYYY-MM-DD` formatında), boş (`NULL`) olabilir. * `created_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP`: Zaman damgası (`YYYY-MM-DD HH:MM:SS` formatında). Kayıt eklendiğinde varsayılan olarak o anki zaman damgasını alır (`DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP`). * `updated_at TIMESTAMP DEFAULT CURRENT_TIMESTAMP ON UPDATE CURRENT_TIMESTAMP`: Zaman damgası. Kayıt eklendiğinde varsayılan olarak o anki zamanı alır ve kayıt her güncellendiğinde otomatik olarak o anki zaman damgasıyla güncellenir (`ON UPDATE CURRENT_TIMESTAMP`). * `PRIMARY KEY (id)`: `id` sütununu tablonun birincil anahtarı olarak tanımlar. Birincil anahtar, tablodaki her satırı benzersiz şekilde tanımlar ve genellikle `NOT NULL` olmalıdır. * `ENGINE=InnoDB`: Kullanılacak depolama motorunu belirtir. `InnoDB` varsayılan ve en yaygın kullanılan motordur; ACID uyumluluğu (transactions), satır seviyesinde kilitleme ve yabancı anahtar (foreign key) desteği sunar. Eski `MyISAM` motoru genellikle özel durumlar dışında tercih edilmez. * `DEFAULT CHARSET=utf8mb4 COLLATE=utf8mb4_unicode_ci`: Tablo için varsayılan karakter setini ve karşılaştırma (collation) kurallarını belirler. `utf8mb4` modern Unicode karakterlerini (emoji dahil) destekler ve genellikle önerilir. ``` Query OK, 0 rows affected (0.03 sec) ``` Tablomuz başarıyla oluşturuldu. `SHOW TABLES;` komutu artık `member` tablosunu listelemelidir. **Tablo Yapısını Görme (`DESCRIBE` veya `SHOW COLUMNS`):** Oluşturulan tablonun sütunlarını ve özelliklerini görmek için `DESCRIBE` veya `SHOW COLUMNS FROM` komutları kullanılır: ```sql DESCRIBE member; -- veya SHOW COLUMNS FROM member; ``` ``` mysql> DESCRIBE member; +------------+--------------+------+-----+---------------------+-------------------------------+ | Field | Type | Null | Key | Default | Extra | +------------+--------------+------+-----+---------------------+-------------------------------+ | id | int | NO | PRI | NULL | auto_increment | | first_name | varchar(50) | NO | | NULL | | | last_name | varchar(50) | NO | | NULL | | | email | varchar(100) | YES | UNI | NULL | | | birthday | date | YES | | NULL | | | created_at | timestamp | YES | | CURRENT_TIMESTAMP | | | updated_at | timestamp | YES | | CURRENT_TIMESTAMP | on update CURRENT_TIMESTAMP | +------------+--------------+------+-----+---------------------+-------------------------------+ 7 rows in set (0.00 sec) ``` Sıradaki bölümde tablomuza veri ekleyeceğiz.