Temel Kullanım

Bu bölümde PostgreSQL'e nasıl bağlanılacağı ve temel veritabanı/kullanıcı işlemlerinin nasıl yapılacağı anlatılacaktır.

Bağlantı Kurma (psql)

PostgreSQL ile etkileşim kurmak için en yaygın kullanılan komut satırı aracı psql'dir.

• Varsayılan Kullanıcı ile Bağlanma: Kurulumdan sonra genellikle postgres adında bir süper kullanıcı (superuser) oluşturulur. Bu kullanıcı ile veritabanı sunucusuna bağlanmak için genellikle postgres Linux kullanıcısı olmanız gerekir (peer authentication nedeniyle).

  sudo -u postgres psql

  Bu komut sizi postgres veritabanına postgres kullanıcısı olarak bağlar ve psql istemcisini açar.

• Belirli Bir Kullanıcı ve Veritabanı ile Bağlanma: Farklı bir kullanıcı (-U veya --username) ve/veya farklı bir veritabanı (-d veya --dbname) ile bağlanabilirsiniz:

  psql -U kullanici_adi -d veritabani_adi

  Eğer ağ üzerinden bağlanıyorsanız, sunucu adresini (-h veya --host) ve portu (-p veya --port) da belirtmeniz gerekebilir:

  psql -h sunucu_adresi -p 5432 -U kullanici_adi -d veritabani_adi

  Bağlantı için parola gerekiyorsa (pg_hba.conf ayarına bağlı olarak), psql sizden parola isteyecektir.

Temel Veritabanı İşlemleri

psql istemcisi içindeyken veya createdb, dropdb gibi komut satırı araçlarıyla veritabanı işlemleri yapabilirsiniz.

• Veritabanı Oluşturma:

  -- psql içinde:
  CREATE DATABASE yeni_veritabani;
  
  -- Komut satırından (postgres kullanıcısı olarak):
  sudo -u postgres createdb yeni_veritabani

• Veritabanlarını Listeleme:

  -- psql içinde:
  \l
  -- veya
  \list

• Veritabanı Silme:Dikkat: Bu işlem geri alınamaz ve veritabanındaki tüm verileri siler!

  -- psql içinde (başka bir veritabanına bağlıyken):
  DROP DATABASE silinecek_veritabani;
  
  -- Komut satırından (postgres kullanıcısı olarak):
  sudo -u postgres dropdb silinecek_veritabani

Temel Kullanıcı (Rol) İşlemleri

PostgreSQL'de kullanıcılar "rol" (role) olarak adlandırılır. Roller, giriş yapma yetkisine (LOGIN) veya başka rolleri içerme özelliğine sahip olabilir.

• Kullanıcı (Rol) Oluşturma:

  -- psql içinde (postgres kullanıcısı olarak):
  CREATE ROLE yeni_kullanici WITH LOGIN PASSWORD 'guclu_bir_parola';
  -- veya daha fazla seçenekle:
  CREATE USER baska_kullanici WITH PASSWORD 'parola123' CREATEDB; -- Veritabanı oluşturma yetkisi verir

• Kullanıcıları (Rolleri) Listeleme:

  -- psql içinde:
  \du

• Kullanıcı (Rol) Silme:

  -- psql içinde:
  DROP ROLE silinecek_kullanici;
  -- veya
  DROP USER silinecek_kullanici;

Yetkilendirme (Privileges)

Kullanıcıların veritabanı nesneleri (tablolar, şemalar vb.) üzerinde işlem yapabilmesi için yetkilendirilmesi gerekir.

• Bir Veritabanına Bağlanma Yetkisi Verme:

  -- psql içinde:
  GRANT CONNECT ON DATABASE hedef_veritabani TO kullanici_adi;

• Bir Şemadaki Tüm Tablolar Üzerinde Temel Yetkileri Verme:

  -- psql içinde (hedef_veritabani'na bağlıyken):
  GRANT USAGE ON SCHEMA public TO kullanici_adi; -- Şemayı kullanma yetkisi
  GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON ALL TABLES IN SCHEMA public TO kullanici_adi; -- Mevcut tablolar için yetki
  ALTER DEFAULT PRIVILEGES IN SCHEMA public GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON TABLES TO kullanici_adi; -- Gelecekte oluşturulacak tablolar için yetki

  (Yetkiler (SELECT, INSERT vb.) ihtiyaca göre ayarlanmalıdır.)

psql İstemcisi Komutları

psql içinde ters eğik çizgi (\) ile başlayan özel komutlar bulunur:

• \l veya \list: Veritabanlarını listeler.

• \c veritabani_adi: Belirtilen veritabanına bağlanır.

• \d [tablo_adi]: Tabloları veya belirtilen tablonun yapısını listeler.

• \du: Rolleri (kullanıcıları) listeler.

• \dt: Mevcut şemadaki tabloları listeler.

• \dn: Şemaları listeler.

• \?: psql komutları hakkında yardım gösterir.

• \q: psql istemcisinden çıkar.