# Ubuntu ile Hosting Ortamı Kurulumu

Bu bölümde, popüler bir Debian tabanlı dağıtım olan Ubuntu LTS (Uzun Süreli Destek) üzerine temel bir web hosting ortamının (Apache/Nginx, MariaDB/MySQL, PHP-FPM) nasıl kurulabileceğine dair örnek adımlar sunulmaktadır.

**Not:** Bu rehber temel bir kurulumu kapsar. Üretim ortamları için daha detaylı güvenlik sıkılaştırmaları, performans optimizasyonları ve yedekleme stratejileri gereklidir. Ubuntu'nun farklı sürümlerinde komutlar veya varsayılan ayarlar küçük farklılıklar gösterebilir.

## 1. Sistem Güncelleme ve Temel Paketler

```bash
# Sistemi en güncel hale getir
sudo apt update
sudo apt upgrade -y

# Gerekli temel araçları kur
sudo apt install wget curl bind9-utils dnsutils net-tools lsof atop ufw -y
```

(`bind9-utils` `dig` içerir, `dnsutils` `nslookup` içerir, `ufw` güvenlik duvarı aracıdır).

## 2. Güvenlik Ayarları

* **UFW (Uncomplicated Firewall):** Ubuntu'nun varsayılan güvenlik duvarı aracıdır. Kullanımı `firewalld`'ye göre daha basittir.

  ```bash
  # UFW durumunu kontrol et (genellikle başlangıçta inaktiftir)
  sudo ufw status

  # Varsayılan olarak gelenleri engelle, gidenlere izin ver
  sudo ufw default deny incoming
  sudo ufw default allow outgoing

  # SSH, HTTP ve HTTPS'e izin ver
  sudo ufw allow ssh  # veya sudo ufw allow 22/tcp
  sudo ufw allow http # veya sudo ufw allow 80/tcp
  sudo ufw allow https # veya sudo ufw allow 443/tcp

  # UFW'yi etkinleştir
  sudo ufw enable 

  # Durumu tekrar kontrol et
  sudo ufw status verbose
  ```
* **SSH Güvenliği:** `/etc/ssh/sshd_config` dosyasında en azından şunları yapın:
  * `PermitRootLogin no`
  * `PasswordAuthentication no` (SSH anahtarı kullanılıyorsa)
  * Gerekirse `AllowUsers` veya `AllowGroups` ile erişimi kısıtlayın.
  * `sudo systemctl restart sshd`
* **AppArmor:** Ubuntu, SELinux yerine AppArmor'ı MAC sistemi olarak kullanır. Genellikle varsayılan profiller yeterlidir, ancak özel durumlar için profiller düzenlenebilir (`/etc/apparmor.d/`).

## 3. Web Sunucusu Kurulumu (Apache veya Nginx)

**Seçenek A: Apache (`apache2`)**

```bash
sudo apt install apache2 -y
sudo systemctl enable --now apache2 
# Gerekli modülleri etkinleştir (örn. SSL, rewrite, proxy_fcgi)
sudo a2enmod ssl rewrite proxy proxy_fcgi
sudo systemctl restart apache2
```

**Seçenek B: Nginx**

```bash
sudo apt install nginx -y
sudo systemctl enable --now nginx
```

## 4. Veritabanı Sunucusu Kurulumu (MariaDB veya MySQL)

Ubuntu depolarında genellikle hem MariaDB hem de MySQL bulunur.

**Seçenek A: MariaDB (Genellikle Önerilen)**

```bash
sudo apt install mariadb-server -y
# Servis genellikle otomatik başlar ve etkinleştirilir
# sudo systemctl status mariadb

# İlk güvenlik ayarlarını yap
sudo mariadb-secure-installation
```

**Seçenek B: MySQL**

```bash
sudo apt install mysql-server -y
# Servis genellikle otomatik başlar ve etkinleştirilir
# sudo systemctl status mysql

# İlk güvenlik ayarlarını yap
sudo mysql_secure_installation
```

## 5. PHP ve PHP-FPM Kurulumu

Ubuntu depoları genellikle güncel bir PHP sürümü içerir. Daha spesifik veya en yeni sürümler için Ondřej Surý PPA'sı yaygın olarak kullanılır.

```bash
# Depodaki varsayılan sürümü kurma (örn. Ubuntu 22.04 için PHP 8.1 olabilir)
sudo apt install php-fpm php-mysql php-gd php-xml php-mbstring php-intl php-opcache -y
# Kurulan sürümü kontrol edin, örn: php -v

# PHP-FPM servisini başlat ve etkinleştir (sürüm numarasını kontrol edin)
sudo systemctl enable --now php8.1-fpm # Örnek sürüm
```

## 6. Web Sunucusu ve PHP-FPM Entegrasyonu

* **Apache ile:**
  * Gerekli modüllerin (`proxy_fcgi`, `setenvif`) etkin olduğundan emin olun (`sudo a2enmod proxy_fcgi setenvif`).
  * `/etc/apache2/sites-available/` altında sanal ana bilgisayar yapılandırmanızı oluşturun.
  * PHP isteklerini PHP-FPM'e yönlendirmek için `SetHandler` kullanın (genellikle Unix soketi `/run/php/php<sürüm>-fpm.sock` üzerinden):

    ```apache
    <FilesMatch \.php$>
        SetHandler "proxy:unix:/run/php/php8.1-fpm.sock|fcgi://localhost/"
    </FilesMatch>
    ```
  * Siteyi etkinleştirin: `sudo a2ensite <site_dosya_adı>`
  * `sudo systemctl restart apache2`
* **Nginx ile:**
  * `/etc/nginx/sites-available/` altında sunucu bloğu (`server { ... }`) yapılandırmanızı oluşturun.
  * PHP `location` bloğunda `fastcgi_pass` direktifini PHP-FPM soketine yönlendirin:

    ```nginx
    location ~ \.php$ {
        include snippets/fastcgi-php.conf;
        fastcgi_pass unix:/run/php/php8.1-fpm.sock; 
        # fastcgi_param SCRIPT_FILENAME $document_root$fastcgi_script_name; # Genellikle fastcgi-php.conf içinde bulunur
    }
    ```
  * Siteyi etkinleştirin (genellikle `/etc/nginx/sites-enabled/` altına sembolik link oluşturarak).
  * `sudo systemctl restart nginx`

## 7. Web Sitesi Dosyaları ve İzinler

* Web sitesi kullanıcısı oluşturun (örn. `webuser`).
* Site dosyaları için dizin oluşturun (örn. `/var/www/example.com/html`).
* Dosyaların sahipliğini ve izinlerini ayarlayın (örn. `sudo chown -R webuser:www-data /var/www/example.com`, `sudo chmod -R 775 /var/www/example.com`). `www-data` genellikle Apache/Nginx'in çalıştığı gruptur.
* Gerekirse AppArmor profillerini kontrol edin.

Bu adımlar, Ubuntu üzerinde temel bir LAMP veya LEMP yığını kurmak için bir başlangıç noktasıdır. Dağıtım sürümleri ve kullanılan yazılım versiyonlarına göre küçük farklılıklar olabilir.


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/ornek-kurulumlar/ubuntu-hosting-kurulumu.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.