# CentOS 7 Tam Sistem Kurulumu (Arşiv)

**UYARI:** CentOS Linux 7, 30 Haziran 2024 tarihinde **ömrünü tamamlamıştır (End-of-Life - EOL)**. Bu tarihten sonra güvenlik güncellemeleri almamaktadır ve **üretim ortamlarında kullanılması kesinlikle önerilmez**. Bu bölümdeki bilgiler sadece **tarihsel referans ve arşiv amacıyla** korunmaktadır. Modern sistemler için güncel RHEL tabanlı dağıtımlar (örn. Rocky Linux, AlmaLinux) veya diğer güncel Linux dağıtımları kullanılmalıdır.

Bu bölümde, CentOS 7 üzerine temel bir web hosting ortamı kurmak için izlenen adımlar özetlenmiştir.

Sistem CD/ISO'dan kurulduktan sonra uygulanacak temel adımlar şunlardır:

## Sistem Güncelleme ve Temel Ayarlar

```bash
# SELinux'u permissive moda al (veya enforcing bırakıp kuralları ayarlayın - disabled önerilmez)
# sudo sed -i 's/SELINUX=enforcing/SELINUX=permissive/' /etc/selinux/config 
# Geçici olarak: sudo setenforce 0

# Sistemi güncelle (yum CentOS 7'de hala kullanılır, ancak dnf daha moderndir)
sudo yum update -y 

# Gereksiz bazı servisleri kaldır (isteğe bağlı)
# sudo yum remove avahi-autoipd avahi-libs avahi NetworkManager-libnm -y
```

**Not:** SELinux'u tamamen devre dışı bırakmak yerine `permissive` modda çalıştırmak veya kuralları doğru şekilde ayarlamak (`enforcing` mod) güvenlik açısından daha iyidir.

## Güvenlik Duvarı Ayarları (`firewalld`)

```bash
systemctl enable firewalld.service
firewall-cmd --zone=public --permanent --add-service=http
firewall-cmd --zone=public --permanent --add-service=https
systemctl start firewalld.service
```

## Kullanıcı ve SSH Güvenlik Ayarları

Web sitesi dosyalarını barındırmak için ayrı bir kullanıcı oluşturmak iyi bir pratiktir. FTP yerine daha güvenli olan SFTP (SSH üzerinden) genellikle yeterlidir.

```bash
useradd web
passwd web
#ssh login denemelerini 3 ile sinirlandirin
sed -i 's/#MaxAuthTries.*/MaxAuthTries 3/' /etc/ssh/sshd_config
```

## Web Sunucusu ve PHP Kurulumu

**Not:** Aşağıdaki PHP 7.2 kurulumu **çok eskidir** ve güvenlik açıkları içerir. Modern uygulamalar için PHP 8.x sürümleri kullanılmalıdır. Bu adımlar sadece tarihsel referans içindir.

REMI deposu gibi üçüncü parti depolar, CentOS 7 için daha güncel PHP sürümleri sağlıyordu.

```bash
# Gerekli depoları ekle (EPEL ve REMI)
sudo yum install epel-release yum-utils -y
sudo yum install http://rpms.remirepo.net/enterprise/remi-release-7.rpm -y

# Gerekliyse RHEL Optional deposunu etkinleştir (bazı bağımlılıklar için)
# sudo subscription-manager repos --enable=rhel-7-server-optional-rpms 

# REMI deposundan PHP 7.2'yi etkinleştir
sudo yum-config-manager --enable remi-php72

# Gerekli paketleri kur (Apache httpd, MariaDB, PHP 7.2 ve modülleri, yardımcı araçlar)
sudo yum install httpd mariadb-server php php-fpm php-mysqlnd php-gd php-xml php-mbstring wget bind-utils net-tools lsof iptraf atop -y

# (İsteğe bağlı) Avahi servisini kapat
# sudo systemctl stop avahi-daemon.socket avahi-daemon.service
# sudo systemctl disable avahi-daemon.socket avahi-daemon.service
```

Kurulumla birlikte gelen Apache (`httpd`) ve MariaDB (`mariadb`) servislerinin yanı sıra PHP-FPM (`php-fpm`) servisi de kurulmuş olur. Bu servislerin yapılandırılması ve başlatılması ilgili bölümlerde anlatılmıştır.

Ayrıca `atop`, `lsof`, `iptraf`, `bind-utils` (`dig` içerir) ve `net-tools` (`netstat` içerir, `ss` daha modern alternatifidir) gibi sistem izleme ve ağ tanılama araçlarının kurulması da faydalıdır:

**lsof:** bir prosesin id'si ile ya da port ile açılmış dosyaları bulmak\
için kullanılır, örneğin:

```
lsof -p 12345 ya da lsof -i tcp:443 gibi
```

**dig:** alan adlarının DNS bilgisini verir, Windowstaki nslookup'ın benzeridir,\
örneğin:

```
dig veriteknik.com ya da dig NS veriteknik.com,
detaylı bilgi: dig +trace veriteknik.com, belli bir
DNS sunucusundan: dig veriteknik.com @127.0.0.1 gibi
```

**netstat:** Ağ bağlantılarını, yönlendirme tablolarını, arayüz istatistiklerini vb. gösterir (Modern alternatif: `ss`). Örneğin:

```bash
netstat -tulnp 
```

**iptraf:** Gerçek zamanlı IP trafik izleme aracı, Wireshark'ın dos versiyonu gibi düşünebilirsiniz.

**atop:** sistem ile yüklü gelen top alternatifidir, disk, network, CPU ve RAM utulizasyonu aynı anda görüntülenir.

## logrotate ayarları

```bash
echo "/home/*/logs/*log { 
        daily 
        rotate 720 
        missingok 
        compress 
        delaycompress 
        postrotate 
        /usr/sbin/apachectl graceful 
        endscript 
}" > /etc/logrotate.d/home
```

## MySQL (MariaDB) Kurulumu

```bash
systemctl enable mariadb
systemctl start mariadb
mysql_secure_installation
# kisa versiyon
# Asagida entera basiniz
Enter current password for root (enter for none):
# Yeni sifreyi girebilmek icin Y harfine basiniz
Set root password? [Y/n] Y
#New password: 
#Re-enter new password: 
#Password updated successfully!
#Reloading privilege tables..
# ... Success!
# Tum islemlere Y harfi ile devam ediniz
Remove anonymous users? [Y/n] Y
# ... Success!
Disallow root login remotely? [Y/n] Y
#  ... Success!
Remove test database and access to it? [Y/n] Y
# - Dropping test database...
# ... Success!
Reload privilege tables now? [Y/n] Y
# ... Success!

Thanks for using MariaDB!
```


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/ornek-kurulumlar/centos-7-tam-sistem-kurulumu.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.