# Ortak Network Dosyaları Her ne kadar dağıtımların network ayarlarını yaparken farklılıklar olduğunu gördüysek de, bazı dosyalar tüm sistemlerde aynı işlevi görmektedir. Bu bölümde bu dosyaları inceleyeceğiz. ## hostname Sistemin kendi ismini bilmesi için düzenlenmesi gereken iki dosyadan biridir. `/etc/hostname` yolundadır. Bu dosyanın içinde tek satır bulunur. ```bash eaydin@dixon ~ $ cat /etc/hostname dixon ``` Bu dosyanın düzenlenmesi eskisi kadar önem arz etmemektedir, aşağıdaki dosyalar daha kritiktir. ## hosts Sistemin adreslere karşılık isim tuttuğu dosyadır. ```bash eaydin@dixon ~ $ cat /etc/hosts 127.0.0.1 localhost 127.0.1.1 dixon 94.103.47.66 test-centos1 94.103.47.78 test-debian1 94.103.33.130 plugged.in ``` Yukarıdan görüleceği gibi, sistemin localhost'u tanıması için 127.0.0.1'e işaret etmesi gerekir. Benzer şekilde hostname'de tanımladığımız değer de burada belirtilmelidir. Alttaki satırlar ise kullanıcının kendince yarattığı kısa yollardır. Burada gördüğünüz plugged.in değeri sitenin gerçek adresidir. `/etc/hosts` dosyasında yer alması, herhangi bir şekilde DNS'lerden alınan bilginin önüne geçilmesi anlamına gelir. Kısacası artık sistem üzerinde her program plugged.in adresine gitmek için 94.103.33.130 IP'sini kullanacaktır. Eğer buraya başka bir değer, örneğin 94.103.32.32 yazsaydık, sistem üzerinde her program plugged.in'e gidecekken DNS'lere bakmadan 94.103.32.32'ye yönlenecekti, ve veritech.net sayfası cevap verecekti. host dosyası manual dosyasına erişmek için ```bash man 5 hosts ``` ## /etc/nsswitch.conf Bu dosya, sistemin isim çözme (örneğin, ana bilgisayar adlarını IP adreslerine çevirme) gibi işlemler için hangi kaynakları (örn. `files` - `/etc/hosts`, `dns`) ve hangi sırayla kullanacağını belirler. Özellikle `hosts:` satırı önemlidir: ``` # Örnek /etc/nsswitch.conf satırı hosts: files dns myhostname ``` Bu satır, bir ana bilgisayar adı çözümlenirken önce `/etc/hosts` dosyasına (`files`), sonra DNS sunucularına (`dns`), sonra da sistemin kendi ana bilgisayar adına (`myhostname`) bakılacağını belirtir. ## /etc/resolv.conf Bu dosya, sistemin alan adı çözümlemesi (DNS) için kullanacağı nameserver (DNS sunucusu) adreslerini ve alan adı arama listesini (search domain) tanımlamak için kullanılır. **Ancak Dikkat:** Modern Linux sistemlerinde `/etc/resolv.conf` dosyası genellikle **doğrudan düzenlenmez**. Çoğu zaman bu dosya, NetworkManager veya `systemd-resolved` gibi ağ yönetim servisleri tarafından **otomatik olarak oluşturulur ve yönetilir**. Manuel olarak yapılan değişiklikler, servis yeniden başladığında veya ağ bağlantısı değiştiğinde kaybolabilir. **Yapısı:**\ Eğer manuel olarak düzenleniyorsa veya otomatik olarak oluşturulduğunda, genellikle aşağıdaki gibi görünür: ``` # Otomatik olarak NetworkManager veya systemd-resolved tarafından oluşturulmuş olabilir search example.com internal.example.com # Alan adı arama listesi nameserver 8.8.8.8 # Birincil DNS sunucusu nameserver 8.8.4.4 # İkincil DNS sunucusu ``` * `nameserver `: Kullanılacak DNS sunucusunun IP adresini belirtir. Genellikle birden fazla `nameserver` satırı bulunabilir (yedeklilik için). * `search ...`: Tam olmayan ana bilgisayar adları çözümlenirken denenecek alan adlarının listesini belirtir. Örneğin, `ping server1` komutu çalıştırıldığında sistem önce `server1.example.com`'u, sonra `server1.internal.example.com`'u çözmeye çalışır. * `domain `: Sistemin yerel alan adını belirtir. `search` listesindeki ilk alan adı olarak davranır. Genellikle `search` veya `domain` direktiflerinden sadece biri kullanılır. **Modern Sistemlerde Yönetim:** * **NetworkManager:** DHCP'den alınan veya bağlantı ayarlarında statik olarak belirtilen DNS sunucularını kullanarak `/etc/resolv.conf` dosyasını (genellikle `systemd-resolved` aracılığıyla veya doğrudan) yönetir. DNS ayarlarını değiştirmek için `nmcli` veya `nmtui` kullanılmalıdır. * **systemd-resolved:** Bu servis aktif olduğunda, `/etc/resolv.conf` genellikle `/run/systemd/resolve/stub-resolv.conf` dosyasına bir sembolik link olur. Bu `stub-resolv.conf` dosyası sadece `127.0.0.53` adresini içerir. Gerçek DNS sunucuları `systemd-resolved` tarafından yönetilir ve `resolvectl status` komutu ile görülebilir. DNS sunucuları `systemd-networkd` yapılandırması (`.network` dosyaları) veya NetworkManager aracılığıyla `systemd-resolved`'a iletilir. Özetle, `/etc/resolv.conf` dosyasının içeriğini anlamak önemli olsa da, modern sistemlerde bu dosyayı doğrudan düzenlemek yerine, ağı yöneten servisin (NetworkManager, systemd-networkd) yapılandırma araçlarını kullanmak gerekir. Detaylı bilgi için `resolv.conf(5)` ve `nsswitch.conf(5)` man sayfalarına bakılabilir. --- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-dagitimlar/ortak-network-dosyalari.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.