> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/veritabani/mongodb/temel-yapilandirma.md).

# Temel Yapılandırma

Bu bölümde MongoDB kurulumu sonrası yapılması gereken temel yapılandırma adımları, ana yapılandırma dosyası ve servis yönetimi anlatılacaktır.

## Yapılandırma Dosyası (`mongod.conf`)

MongoDB'nin ana yapılandırma dosyası genellikle `/etc/mongod.conf` konumunda bulunur. Bu dosya YAML formatındadır ve sunucunun davranışını kontrol eden çeşitli ayarları içerir.

Önemli bazı yapılandırma seçenekleri şunlardır:

* **`storage.dbPath`**: Veritabanı dosyalarının saklanacağı dizin (varsayılan: `/var/lib/mongodb`).
* **`systemLog.path`**: Log dosyasının konumu (varsayılan: `/var/log/mongodb/mongod.log`).
* **`systemLog.destination`**: Logların nereye yazılacağı (`file` veya `syslog`).
* **`net.port`**: MongoDB'nin dinleyeceği port (varsayılan: `27017`).
* **`net.bindIp`**: MongoDB'nin hangi ağ arayüzlerini dinleyeceği. Güvenlik nedeniyle varsayılan olarak genellikle sadece `127.0.0.1` (localhost) olarak ayarlanmıştır. Dışarıdan erişime izin vermek için bu ayarı `0.0.0.0` veya belirli IP adresleri olarak değiştirmeniz gerekir (güvenlik duvarı ayarlarını da yapmayı unutmayın!).
* **`security.authorization`**: Kimlik doğrulamanın etkinleştirilip etkinleştirilmeyeceği (`enabled` veya `disabled`). Varsayılan olarak devre dışıdır. Üretim ortamlarında mutlaka etkinleştirilmelidir.

Yapılandırma dosyasında yapılan değişikliklerden sonra MongoDB servisini yeniden başlatmak gerekir.

## Servis Yönetimi (systemd)

`systemd` kullanan sistemlerde MongoDB servisi (`mongod`) `systemctl` komutu ile yönetilir.

* **Servis Durumunu Kontrol Etme:**

  ```bash
  sudo systemctl status mongod
  ```
* **Servisi Başlatma:**

  ```bash
  sudo systemctl start mongod
  ```
* **Servisi Durdurma:**

  ```bash
  sudo systemctl stop mongod
  ```
* **Servisi Yeniden Başlatma:**\
  Yapılandırma değişikliklerinden sonra genellikle bu komut kullanılır.

  ```bash
  sudo systemctl restart mongod
  ```
* **Servisi Sistem Açılışında Etkinleştirme:**

  ```bash
  sudo systemctl enable mongod
  ```
* **Servisi Sistem Açılışında Devre Dışı Bırakma:**

  ```bash
  sudo systemctl disable mongod
  ```