# rename

Aslında GNU/Linux sistemlerde dosyayı yeniden adlandırmak için bir komut bulunmaz. Bir dosyayı yeniden adlandırmak, onu taşımak demektir, dolayısıyla **mv** komutu bu iş için kullanılır.

`rename` ise genellikle Larry Wall tarafından yazılan bir Perl betiğidir (script) ve Perl'in güçlü düzenli ifade (regular expression) yeteneklerini kullanarak karmaşık toplu yeniden isimlendirme işlemleri için kullanılır. `mv` komutu ile ancak döngüler veya karmaşık betikler yazılarak yapılabilecek işlemler, `rename` ile tek satırda çözülebilir.

**Önemli Not: İki Farklı `rename` Komutu**

Linux sistemlerinde yaygın olarak iki farklı `rename` komutu bulunabilir:

1. **Perl `rename` (prename):** Bu bölümde anlatılan, Perl ifadesi kullanan güçlü versiyon. Paket yöneticilerinde adı `rename`, `prename` veya `perl-rename` olabilir.
2. **`util-linux`** **`rename`:** Daha basit bir komuttur ve sadece metin dizgisi değiştirme işlemi yapar (`rename 'eski_metin' 'yeni_metin' dosya...`).

Hangi versiyonun sisteminizde `rename` olarak çalıştığını anlamak için `man rename` komutuna bakabilirsiniz. Eğer man sayfası Perl ifadelerinden bahsediyorsa, bu bölümde anlatılan versiyondur. Bu kitapta Perl `rename` komutunu ele alacağız. Sisteminizde kurulu değilse, paket yöneticinizle (`sudo apt install rename` veya `sudo dnf install prename` gibi) kurabilirsiniz.

Örneğin, elimizde rakamlardan oluşan jpg dosyaları olsun, ve bu dosyaların uzantılarına dokunmadan, başına sonuna kelime eklemek isteyelim.

```bash
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ ls
0145.jpg  0146.jpg  3.jpg  897653.jpg
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ rename -v 's/(\d*)\.jpg$/goruntu_$1_dosyasi\.jpg/' *.jpg
0145.jpg renamed as goruntu_0145_dosyasi.jpg
0146.jpg renamed as goruntu_0146_dosyasi.jpg
3.jpg renamed as goruntu_3_dosyasi.jpg
897653.jpg renamed as goruntu_897653_dosyasi.jpg
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ ls
goruntu_0145_dosyasi.jpg  goruntu_0146_dosyasi.jpg  goruntu_3_dosyasi.jpg  goruntu_897653_dosyasi.jpg
```

Eğer işlemi geri almak isteseydik, yani başında **kelime\_** ve sonunda **\_başkakelime** olup ortasında rakam bulunan jpg dosyalarını **rakam.jpg** şeklinde değiştirmek isteseydik,

```bash
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ rename -v 's/.*_(\d*)_.*(\.jpg)$/$1$2/' *.jpg
goruntu_0145_dosyasi.jpg renamed as 0145.jpg
goruntu_0146_dosyasi.jpg renamed as 0146.jpg
goruntu_3_dosyasi.jpg renamed as 3.jpg
goruntu_897653_dosyasi.jpg renamed as 897653.jpg
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ ls
0145.jpg  0146.jpg  3.jpg  897653.jpg
```

Sonuçlarınızı test etmek için, öncesinde **-n** parametresini kullanabilirsiniz. Örneğin dosya adlarını büyük/küçük harf ile değiştirmek isteseydik,

```bash
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ ls
0145.jpg  0146.jpg  3.jpg  897653.jpg
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ rename -n 'y/a-z/A-Z/' *
0145.jpg renamed as 0145.JPG
0146.jpg renamed as 0146.JPG
3.jpg renamed as 3.JPG
897653.jpg renamed as 897653.JPG
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ ls
0145.jpg  0146.jpg  3.jpg  897653.jpg
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ rename -v 'y/a-z/A-Z/' *
0145.jpg renamed as 0145.JPG
0146.jpg renamed as 0146.JPG
3.jpg renamed as 3.JPG
897653.jpg renamed as 897653.JPG
eaydin@dixon ~/calisma/jpg $ ls
0145.JPG  0146.JPG  3.JPG  897653.JPG
```


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/gelismis-terminal-komutlari/rename.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.