Network Ayarları

Debian tabanlı sistemlerde ağ yapılandırması için tarihsel olarak /etc/network/interfaces dosyası ve ifup/ifdown komutları (ve bunları yöneten networking servisi) kullanılmıştır. Ancak modern Debian sürümleri, özellikle masaüstü kurulumları, NetworkManager'ı da yaygın olarak kullanır. Sunucu ortamlarında ise /etc/network/interfaces hala sıkça tercih edilmekle birlikte, systemd-networkd de giderek popülerleşen bir alternatiftir.

Önemli: Bir ağ arayüzü (örn. eth0) aynı anda sadece bir yönetim sistemi tarafından kontrol edilmelidir (ya /etc/network/interfaces, ya NetworkManager, ya da systemd-networkd). Farklı sistemlerle aynı arayüzü yapılandırmaya çalışmak çakışmalara ve beklenmedik davranışlara yol açabilir.

Geleneksel Yöntem: /etc/network/interfaces

Bu yöntemde, tüm ağ arayüzlerinin yapılandırması /etc/network/interfaces dosyasında tanımlanır. Değişikliklerin uygulanması için genellikle ilgili arayüz ifdown <arayüz> ve ifup <arayüz> komutlarıyla yeniden başlatılır veya networking servisi (sudo systemctl restart networking veya eski sistemlerde sudo service networking restart) yeniden başlatılır.

Örnek /etc/network/interfaces Dosyası:

# Loopback arayüzü
auto lo
iface lo inet loopback

# eth0 arayüzü - Statik IP
auto eth0
iface eth0 inet static
    address 94.103.47.78
    netmask 255.255.255.128 # veya address 94.103.47.78/25
    gateway 94.103.47.1
    # İsteğe bağlı: DNS sunucuları (resolvconf paketi kuruluysa)
    # dns-nameservers 8.8.8.8 8.8.4.4
    # dns-search example.com

# eth1 arayüzü - DHCP
auto eth1
iface eth1 inet dhcp

• auto <arayüz>: Sistem başlangıcında arayüzün otomatik olarak etkinleştirilmesini sağlar.

• iface <arayüz> inet <metod>: Arayüz için IPv4 yapılandırmasını tanımlar.

  • loopback: Geri döngü arayüzü (127.0.0.1).

  • static: Statik IP adresi yapılandırması. address, netmask (veya CIDR prefix), gateway gibi parametreler kullanılır.

  • dhcp: IP adresini DHCP sunucusundan otomatik olarak alır.

• address: IP adresi.

• netmask: Alt ağ maskesi. Alternatif olarak address satırında CIDR notasyonu (örn. 192.168.1.100/24) kullanılabilir.

• gateway: Varsayılan ağ geçidi.

• dns-nameservers: Kullanılacak DNS sunucuları (boşlukla ayrılmış). Bu satırın çalışması için genellikle resolvconf paketinin kurulu olması gerekir. DNS sunucuları ayrıca /etc/resolv.conf dosyasında da tanımlanabilir.

Modern Yöntem 1: NetworkManager

Özellikle masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda veya sık sık ağ değiştiren sistemlerde NetworkManager varsayılan olabilir. NetworkManager, ağları dinamik olarak yönetir ve nmcli (komut satırı) veya nmtui (metin arayüzü) gibi araçlarla yapılandırılır.

NetworkManager'ın kurulu ve aktif olup olmadığını kontrol etmek için:

sudo systemctl status NetworkManager

Eğer NetworkManager aktifse, /etc/network/interfaces dosyasındaki arayüz tanımları genellikle NetworkManager tarafından yönetilmez olarak işaretlenir veya dosya içeriği daha basit tutulur. NetworkManager yapılandırması için RHEL/CentOS bölümündeki Network Ayarları (NetworkManager) kısmına bakabilirsiniz. nmcli ve nmtui komutları Debian üzerinde de benzer şekilde çalışır.

Modern Yöntem 2: systemd-networkd

systemd-networkd, özellikle sunucular ve gömülü sistemler için tasarlanmış, systemd ile entegre çalışan modern bir ağ yapılandırma servisidir. Yapılandırma /etc/systemd/network/ dizini altındaki .network uzantılı dosyalarla yapılır.

Örnek bir statik IP için /etc/systemd/network/10-static-eth0.network dosyası:

[Match]
Name=eth0

[Network]
Address=192.168.1.100/24
Gateway=192.168.1.1
DNS=8.8.8.8
DNS=8.8.4.4

Yapılandırma sonrası servis etkinleştirilir ve başlatılır:

sudo systemctl enable systemd-networkd
sudo systemctl start systemd-networkd
# DNS için systemd-resolved servisi de gerekebilir
# sudo systemctl enable systemd-resolved
# sudo systemctl start systemd-resolved 

Hangi yöntemin kullanılacağı sistemin kurulumuna ve yöneticinin tercihine bağlıdır. Sunucu kurulumlarında /etc/network/interfaces hala yaygın olsa da, NetworkManager ve systemd-networkd daha modern ve esnek alternatifler sunmaktadır.