# Network Ayarları

Debian tabanlı sistemlerde ağ yapılandırması için tarihsel olarak `/etc/network/interfaces` dosyası ve `ifup`/`ifdown` komutları (ve bunları yöneten `networking` servisi) kullanılmıştır. Ancak modern Debian sürümleri, özellikle masaüstü kurulumları, **NetworkManager**'ı da yaygın olarak kullanır. Sunucu ortamlarında ise `/etc/network/interfaces` hala sıkça tercih edilmekle birlikte, **systemd-networkd** de giderek popülerleşen bir alternatiftir.

**Önemli:** Bir ağ arayüzü (örn. `eth0`) aynı anda sadece *bir* yönetim sistemi tarafından kontrol edilmelidir (ya `/etc/network/interfaces`, ya NetworkManager, ya da systemd-networkd). Farklı sistemlerle aynı arayüzü yapılandırmaya çalışmak çakışmalara ve beklenmedik davranışlara yol açabilir.

## Geleneksel Yöntem: `/etc/network/interfaces`

Bu yöntemde, tüm ağ arayüzlerinin yapılandırması `/etc/network/interfaces` dosyasında tanımlanır. Değişikliklerin uygulanması için genellikle ilgili arayüz `ifdown <arayüz>` ve `ifup <arayüz>` komutlarıyla yeniden başlatılır veya `networking` servisi (`sudo systemctl restart networking` veya eski sistemlerde `sudo service networking restart`) yeniden başlatılır.

**Örnek `/etc/network/interfaces` Dosyası:**

```
# Loopback arayüzü
auto lo
iface lo inet loopback

# eth0 arayüzü - Statik IP
auto eth0
iface eth0 inet static
    address 94.103.47.78
    netmask 255.255.255.128 # veya address 94.103.47.78/25
    gateway 94.103.47.1
    # İsteğe bağlı: DNS sunucuları (resolvconf paketi kuruluysa)
    # dns-nameservers 8.8.8.8 8.8.4.4
    # dns-search example.com

# eth1 arayüzü - DHCP
auto eth1
iface eth1 inet dhcp
```

* `auto <arayüz>`: Sistem başlangıcında arayüzün otomatik olarak etkinleştirilmesini sağlar.
* `iface <arayüz> inet <metod>`: Arayüz için IPv4 yapılandırmasını tanımlar.
  * `loopback`: Geri döngü arayüzü (127.0.0.1).
  * `static`: Statik IP adresi yapılandırması. `address`, `netmask` (veya CIDR prefix), `gateway` gibi parametreler kullanılır.
  * `dhcp`: IP adresini DHCP sunucusundan otomatik olarak alır.
* `address`: IP adresi.
* `netmask`: Alt ağ maskesi. Alternatif olarak `address` satırında CIDR notasyonu (örn. `192.168.1.100/24`) kullanılabilir.
* `gateway`: Varsayılan ağ geçidi.
* `dns-nameservers`: Kullanılacak DNS sunucuları (boşlukla ayrılmış). Bu satırın çalışması için genellikle `resolvconf` paketinin kurulu olması gerekir. DNS sunucuları ayrıca `/etc/resolv.conf` dosyasında da tanımlanabilir.

## Modern Yöntem 1: NetworkManager

Özellikle masaüstü ve dizüstü bilgisayarlarda veya sık sık ağ değiştiren sistemlerde NetworkManager varsayılan olabilir. NetworkManager, ağları dinamik olarak yönetir ve `nmcli` (komut satırı) veya `nmtui` (metin arayüzü) gibi araçlarla yapılandırılır.

NetworkManager'ın kurulu ve aktif olup olmadığını kontrol etmek için:

```bash
sudo systemctl status NetworkManager
```

Eğer NetworkManager aktifse, `/etc/network/interfaces` dosyasındaki arayüz tanımları genellikle NetworkManager tarafından *yönetilmez* olarak işaretlenir veya dosya içeriği daha basit tutulur. NetworkManager yapılandırması için RHEL/CentOS bölümündeki [Network Ayarları (NetworkManager)](/temel-dagitimlar/centos/network-ayarlari.md) kısmına bakabilirsiniz. `nmcli` ve `nmtui` komutları Debian üzerinde de benzer şekilde çalışır.

## Modern Yöntem 2: systemd-networkd

`systemd-networkd`, özellikle sunucular ve gömülü sistemler için tasarlanmış, systemd ile entegre çalışan modern bir ağ yapılandırma servisidir. Yapılandırma `/etc/systemd/network/` dizini altındaki `.network` uzantılı dosyalarla yapılır.

Örnek bir statik IP için `/etc/systemd/network/10-static-eth0.network` dosyası:

```ini
[Match]
Name=eth0

[Network]
Address=192.168.1.100/24
Gateway=192.168.1.1
DNS=8.8.8.8
DNS=8.8.4.4
```

Yapılandırma sonrası servis etkinleştirilir ve başlatılır:

```bash
sudo systemctl enable systemd-networkd
sudo systemctl start systemd-networkd
# DNS için systemd-resolved servisi de gerekebilir
# sudo systemctl enable systemd-resolved
# sudo systemctl start systemd-resolved 
```

Hangi yöntemin kullanılacağı sistemin kurulumuna ve yöneticinin tercihine bağlıdır. Sunucu kurulumlarında `/etc/network/interfaces` hala yaygın olsa da, NetworkManager ve systemd-networkd daha modern ve esnek alternatifler sunmaktadır.


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-dagitimlar/debian/network-ayarlari.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.