For the complete documentation index, see llms.txt. This page is also available as Markdown.

Servislerin Yönetimi

systemd init sisteminde, servisleri ve diğer sistem birimlerini (units) yönetmek için kullanılan ana komut systemctl'dir. Bu komut, eski service, chkconfig, update-rc.d gibi araçların işlevlerini birleştirir ve daha tutarlı bir arayüz sunar. Komutların çoğu sudo yetkisi gerektirir.

Temel Servis Yönetimi Komutları

Aşağıda <servis_adı> yerine yönetmek istediğiniz servisin adını (örn. sshd, nginx, apache2) yazmalısınız. .service uzantısı genellikle isteğe bağlıdır.

  • Servisi Başlatma (start): Bir servisi hemen başlatır.

    sudo systemctl start <servis_adı>
  • Servisi Durdurma (stop): Çalışan bir servisi hemen durdurur.

    sudo systemctl stop <servis_adı>
  • Servisi Yeniden Başlatma (restart): Servisi durdurur ve ardından yeniden başlatır. Yapılandırma değişikliklerinden sonra veya servisin takılması durumunda kullanılır.

    sudo systemctl restart <servis_adı>
  • Yapılandırmayı Yeniden Yükleme (reload): Servise, yapılandırma dosyalarını yeniden okumasını söyler. Bu işlem genellikle servisi durdurmadan yapılır, ancak tüm servisler reload işlemini desteklemez.

    sudo systemctl reload <servis_adı>

    Eğer servis reload desteklemiyorsa, genellikle restart kullanmak gerekir.

  • Koşullu Yeniden Başlatma (try-restart): Sadece servis zaten çalışıyorsa yeniden başlatır.

    sudo systemctl try-restart <servis_adı>
  • Koşullu Yeniden Yükleme (reload-or-restart): Servis reload destekliyorsa yeniden yükler, desteklemiyorsa yeniden başlatır.

    sudo systemctl reload-or-restart <servis_adı>

Servis Durumunu Kontrol Etme

  • Detaylı Durum (status): Bir servisin mevcut durumunu (aktif/pasif, etkin/devre dışı), PID'sini, bellek/CPU kullanımını ve en son günlük (log) mesajlarını gösterir.

    Çıktıdan q tuşu ile çıkılır.

  • Aktif mi? (is-active): Servisin o anda çalışıp çalışmadığını kontrol eder. Genellikle betiklerde kullanılır. Çıktısı active veya inactive (veya activating, failed vb.) olur.

  • Başlangıçta Etkin mi? (is-enabled): Servisin sistem başlangıcında otomatik olarak çalışacak şekilde etkinleştirilip etkinleştirilmediğini kontrol eder. Çıktısı enabled, disabled, static (manuel olarak başlatılamaz/durdurulamaz ama başka unit'ler tarafından kullanılabilir), masked vb. olur.

  • Başarısız mı? (is-failed): Servisin hata durumunda olup olmadığını kontrol eder.

Servisleri Başlangıçta Etkinleştirme/Devre Dışı Bırakma

  • Etkinleştirme (enable): Bir servisin sistem başlangıcında otomatik olarak çalışmasını sağlar. Gerekli sembolik linkleri oluşturur.

    --now seçeneği ile hem etkinleştirip hem de hemen başlatabilirsiniz:

  • Devre Dışı Bırakma (disable): Bir servisin sistem başlangıcında otomatik olarak çalışmasını engeller. Gerekli sembolik linkleri kaldırır. Servis o anda çalışıyorsa durdurmaz.

    --now seçeneği ile hem devre dışı bırakıp hem de hemen durdurabilirsiniz:

  • Maskeleme (mask): Bir servisi tamamen devre dışı bırakır. Servis manuel olarak veya başka bir servisin bağımlılığı olarak bile başlatılamaz. Bu işlem, genellikle /etc/systemd/system/ altına servisin unit dosyasını /dev/null'a yönlendiren bir sembolik link oluşturarak yapılır.

  • Maskeyi Kaldırma (unmask): Maskelenmiş bir servisin maskesini kaldırır, ancak servisi otomatik olarak etkinleştirmez.

systemctl, systemd sistemlerde servisleri ve diğer unit'leri yönetmek için merkezi ve güçlü bir araçtır.

Last updated