# Servislerin Yönetimi

System V init (SysVinit) sisteminde, arka planda çalışan servisler (daemon'lar) genellikle `/etc/init.d/` (veya RHEL tabanlı sistemlerde `/etc/rc.d/init.d/`) dizininde bulunan kabuk betikleri (shell scripts) aracılığıyla yönetilir.

## Init Betikleri

Bu betikler, genellikle aşağıdaki gibi standart argümanları kabul eder:

* `start`: Servisi başlatır.
* `stop`: Servisi durdurur.
* `restart`: Servisi durdurup yeniden başlatır.
* `reload`: Servisin yapılandırma dosyalarını yeniden yüklemesini sağlar (eğer destekliyorsa).
* `status`: Servisin çalışıp çalışmadığını kontrol eder.

Betikler doğrudan çalıştırılabilir (root yetkisiyle):

```bash
sudo /etc/init.d/apache2 start
sudo /etc/init.d/ssh status
```

## `service` Komutu

Çoğu SysVinit sisteminde, init betiklerini daha kolay yönetmek için bir `service` komutu bulunur. Bu komut, betiğin tam yolunu yazma ihtiyacını ortadan kaldırır:

```bash
sudo service apache2 start
sudo service ssh status
sudo service networking restart
```

## Servisleri Başlangıçta Etkinleştirme/Devre Dışı Bırakma

Bir servisin sistem açıldığında belirli bir çalışma seviyesinde (runlevel) otomatik olarak başlayıp başlamayacağı, `/etc/rc<runlevel>.d/` dizinlerindeki sembolik linkler aracılığıyla kontrol edilir. Bu linkleri yönetmek için dağıtıma özgü araçlar kullanılır:

* **RHEL/CentOS Tabanlı Sistemler (`chkconfig`):**

  ```bash
  # httpd servisini 2, 3, 4, 5 runlevel'larında etkinleştir
  sudo chkconfig httpd on 

  # httpd servisini tüm runlevel'larda devre dışı bırak
  sudo chkconfig httpd off

  # Servislerin durumunu listele
  sudo chkconfig --list 
  ```
* **Debian/Ubuntu Tabanlı Sistemler (`update-rc.d`):**

  ```bash
  # apache2 servisini varsayılan runlevel'larda etkinleştir
  sudo update-rc.d apache2 enable

  # apache2 servisini varsayılan runlevel'larda devre dışı bırak
  sudo update-rc.d apache2 disable

  # Belirli runlevel'lar için manuel link yönetimi (daha az yaygın)
  # sudo update-rc.d apache2 defaults # Varsayılan linkleri oluşturur
  # sudo update-rc.d apache2 remove  # Tüm linkleri kaldırır
  ```

  (Not: Eski Debian/Ubuntu sürümlerinde `sysv-rc-conf` gibi metin tabanlı araçlar da bulunabilir.)

SysVinit servis yönetimi, betiklere ve sembolik linklere dayanır. Modern systemd sistemlerindeki `systemctl` komutu, servis yönetimini daha merkezi ve standart hale getirmiştir.


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/user-space/system-v/servislerin-yoenetimi.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.