# Temel Terminal Komutları GNU/Linux üzerinde temel olarak sınıflandırabileceğimiz komutlar şu şekilde sıralanabilir. | Komut | Açıklama | Örnek | | ----- | ---------------------------------------------------- | ----------------------------------- | | cd | Dizin değiştirme | cd /var/www | | ls | Dizin içeriği listeleme | ls /var/www | | mkdir | Dizin oluşturma | mkdir /var/www/html | | rmdir | Dizin silme | rmdir /var/www/html | | pwd | Mevcut dizini gösterme | pwd | | rm | Dosya silme | rm /var/www/html/index.html | | cp | Dosya kopyalama | cp /etc/hosts /root/hosts.bak | | mv | Dosya taşıma | mv /root/hosts.bak /root/hosts.bak2 | | cat | Dosya içeriği görüntüleme | cat /etc/hosts | | echo | Standart çıktıya yazdırma | echo "test" | | du | Dizin/dosya boyutu gösterme | du -sh . | | touch | Boş dosya oluşturma / Erişim zamanını güncelleme | touch yeni\_dosya.txt | | head | Dosyanın başlangıcını gösterme (varsayılan 10 satır) | head /var/log/syslog | | tail | Dosyanın sonunu gösterme (varsayılan 10 satır) | tail /var/log/syslog | | less | Dosya içeriğini sayfa sayfa gösterme | less /etc/passwd | Yukarıda sıralanan komutlar, GNU/Linux komut satırının çok küçük bir kısmını oluştursa da, en sık kullanılan komutlar arasında yer aldıklarını söyleyebiliriz. Burada altının çizilmesi gereken önemli bir nokta, GNU/Linux komutlarının birbirleriyle uyum içinde çalışabilecek biçimde tasarlanmış olmalarıdır ve bunu yapmak için standart girdi/çıktı yönlendirmeleri haricinde, pek çok parametre alabilmektedirler. Programların parametreleri ve programların genel özellikleri hakkında bilgi almak için man komutu kullanılabilir. Örneğin du komutu hakkında bilgi almak için ```bash man du ``` yazmak yeterli olacaktır. Bu durumda terminalde du komutunun manual dosyaları görülür. Bu dosyalar artık standartlaştığı için, internetten de bulunabilir. Örneğin `du` için manual dosyasına şu adresten erişebilirsiniz: Bir diğer önemli nokta, GNU/Linux dizin yapısının anlaşılmasındadır. GNU/Linux'ta dizin gösteriminin birkaç yolu vardır. Örneğin pek çoğumuzun aşina olduğu, "bir üst dizine çıkma" işlemi aşağıdaki şekilde yapılır. ```bash cd .. ``` Bu komutu uygularken aslında yaptığımız işlem ".. isimli dizine gir" demek oluyor. GNU/Linux dizin yapısında her zaman ".." isimli dizin, mevcut dizinin bir üst dizinine işaret ettiği için üst dizine çıkmış oluruz. Dolayısıyla eğer iki üst dizine çıkmak isteseydik ```bash cd ../.. ``` komutu yeterli olacaktı. Benzer şekilde tek nokta ile ifade edilen dizin "." her zaman mevcut dizindir. Dolayısıyla mevcut dizin ile ilgili bir işlem yapmak istiyorsak, "." koymamız yeterli olacaktır. Örneğin hosts dosyamızı mevcut dizine kopyalamak istiyorsak aşağıdaki komutu uygulamamız gerekir. ```bash cp /etc/hosts . ``` Çoğunlukla GNU/Linux dizin yapısına yeni başlayan kişilerin karıştırdığı nokta, göreli dizinlerdir. Yukarıdaki örnekte `/etc/hosts` şeklinde dizin ifade ettik. Eğer bunu başındaki `/` olmadan yazsaydık, yani `etc/hosts` şeklinde yazsaydık, mevcut dizinin altında bir `etc` klasörü, onun da altında bir `hosts` dosyası arayacaktı sistem. Dolayısıyla mevcut dizinimize göre (yani göreli) bir gösterim kullanmış olacaktık. --- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-komutlar/temel-terminal-komutlari.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.