# deb Paketleri Debian ve türevi sistemlerde (Ubuntu, Mint vb.) kullanılan temel paket formatı `.deb` uzantılı dosyalardır. Bu dosyalar, programları, kütüphaneleri, yapılandırma dosyalarını ve ilgili betikleri içerir. **dpkg** (Debian Package), `.deb` dosyalarını kurmak, kaldırmak ve sorgulamak için kullanılan düşük seviyeli komut satırı aracıdır. **Önemli Not:** `dpkg`, paketleri doğrudan yönetir ancak **bağımlılıkları otomatik olarak çözmez veya yönetmez**. Paket kurma, kaldırma veya güncelleme gibi işlemler için genellikle `apt` (veya `apt-get`) gibi daha üst seviye paket yöneticilerinin kullanılması **şiddetle tavsiye edilir**. `apt`, depoları kullanarak gerekli bağımlılıkları otomatik olarak indirir ve kurar. `dpkg` daha çok indirilen `.deb` dosyalarını manuel olarak kurmak (ancak bağımlılıkları sağlamak sizin sorumluluğunuzdadır), kurulu paketleri sorgulamak veya düşük seviyeli paket manipülasyonları için kullanılır. ## `dpkg` Komutu ile Sorgulama ve Yönetim **Paket Kurulumu (Bağımlılıkları Çözmez!):** İndirilmiş bir `.deb` dosyasını kurmak için `-i` (veya `--install`) kullanılır: ```bash sudo dpkg -i paket-dosyası.deb ``` **Not:** Eğer bu paket, sistemde kurulu olmayan başka paketlere bağımlıysa, `dpkg` hata verecek ve paketi yapılandırmayacaktır. Bu durumda genellikle `sudo apt --fix-broken install` komutu ile eksik bağımlılıkların kurulması gerekir. Yerel bir `.deb` dosyasını bağımlılıklarıyla birlikte kurmanın daha kolay yolu `apt` kullanmaktır: `sudo apt install ./paket-dosyası.deb`. **Yüklü Paketleri Listeleme ve Sorgulama:** Sistemde kurulu paketleri (ve durumlarını) listelemek için `-l` (veya `--list`) kullanılır (`less` ile kullanmak faydalıdır): ```bash # dpkg -l Desired=Unknown/Install/Remove/Purge/Hold | Status=Not/Inst/Conf-files/Unpacked/halF-conf/Half-inst/trig-aWait/Trig-pend |/ Err?=(none)/Reinst-required (Status,Err: uppercase=bad) ||/ Name Version Architecture Description +++-===========================================-===================================================-============-===================================================================================================================== ii accountsservice 0.6.35-0ubuntu7.2 amd64 query and manipulate user account information ii acl 2.2.52-1 amd64 Access control list utilities ii acpi-support 0.142 amd64 scripts for handling many ACPI events ii acpid 1:2.0.21-1ubuntu2 amd64 Advanced Configuration and Power Interface event daemon ii add-apt-key 1.0-0.5 all Command line tool to add GPG keys to the APT keyring ii adduser 3.113+nmu3ubuntu3 all add and remove users and groups ii adobe-flashplugin 1:20151110.1-0trusty1 amd64 Adobe Flash Player plugin ii alsa-base 1.0.25+dfsg-0ubuntu4 all ALSA driver configuration files ii alsa-utils 1.0.27.2-1ubuntu2 amd64 Utilities for configuring and using ALSA ii anacron 2.3-20ubuntu1 amd64 cron-like program that doesn't go by time ii apg 2.2.3.dfsg.1-2ubuntu1 amd64 Automated Password Generator - Standalone version ii apt 1.0.1ubuntu2.10 amd64 commandline package manager ii apt-clone 0.3.1~ubuntu11.1 all Script to create state bundles ii apt-transport-https 1.0.1ubuntu2.10 amd64 https download transport for APT ii apt-utils 1.0.1ubuntu2.10 amd64 package management related utility programs ``` Belirli bir paketin yüklü olup olmadığını görmek için, paket ismi verebilirsiniz. ```bash # Belirli bir paketin durumunu listele (grep ile filtreleyerek) dpkg -l | grep htop # veya doğrudan paket adıyla: dpkg -l htop ``` Çıktıdaki ilk iki harf (örn. `ii`) paketin durumunu gösterir: * İlk harf (İstenen Durum): `i` (Install), `h` (Hold), `r` (Remove), `p` (Purge). * İkinci harf (Mevcut Durum): `n` (Not installed), `i` (Installed), `c` (Config-files), `U` (Unpacked), `F` (Half-configured), `H` (Half-installed), `W` (Triggers-awaited), `T` (Triggers-pending). * `ii`: İstenen ve mevcut durum "Installed". * `rc`: Paket kaldırılmış (Removed) ancak yapılandırma dosyaları duruyor (Config-files). Kurulu bir paket hakkında detaylı bilgi almak için `-s` (veya `--status`) kullanılır: ```bash # dpkg -s htop Package: htop Status: install ok installed Priority: optional Section: utils Installed-Size: 184 Maintainer: Ubuntu Developers Architecture: amd64 Version: 1.0.2-3 Depends: libc6 (>= 2.15), libncursesw5 (>= 5.6+20070908), libtinfo5 Suggests: strace, ltrace Description: interactive processes viewer Htop is an ncursed-based process viewer similar to top, but it allows one to scroll the list vertically and horizontally to see all processes and their full command lines. . Tasks related to processes (killing, renicing) can be done without entering their PIDs. Original-Maintainer: Eugene V. Lyubimkin Homepage: http://htop.sourceforge.net ``` ```bash # dpkg -s atop dpkg-query: package 'atop' is not installed and no information is available Use dpkg --info (= dpkg-deb --info) to examine archive files, and dpkg --contents (= dpkg-deb --contents) to list their contents. ``` Kurulu bir paketin sisteme hangi dosyaları yüklediğini listelemek için `-L` (veya `--listfiles`) kullanılır: ```bash dpkg -L htop ``` Belirli bir dosyanın hangi kurulu pakete ait olduğunu bulmak için `-S` (veya `--search`) kullanılır: ```bash dpkg -S /bin/htop ``` **Paket Kaldırma:** **Uyarı:** Aşağıdaki komutlar bağımlılıkları otomatik yönetmez. Genellikle `apt remove` veya `apt purge` kullanın. Yüklü bir paketi kaldırmak (yapılandırma dosyaları kalır) için `-r` (veya `--remove`) kullanılır: ```bash sudo dpkg -r htop ``` Bir paketi yapılandırma dosyalarıyla birlikte tamamen kaldırmak için `-P` (veya `--purge`) kullanılır: ```bash sudo dpkg -P htop ``` **Diğer İşlemler:** Bir `.deb` paket dosyasının içeriğini (kurmadan) listelemek için `-c` (veya `--contents`) kullanılır: ```bash dpkg -c paket-dosyası.deb ``` Bir `.deb` paket dosyası hakkında bilgi (kontrol dosyası içeriği) almak için `-I` (veya `--info`) kullanılır: ```bash dpkg -I paket-dosyası.deb ``` Kurulumu tamamlanmamış veya yarıda kalmış paketleri yapılandırmak için `--configure -a` kullanılır: ```bash sudo dpkg --configure -a ``` (Bu işlem genellikle `apt --fix-broken install` komutunun bir parçası olarak da çalıştırılır.) Özetle, `dpkg` `.deb` paketleriyle düşük seviyede çalışmak için temel araçtır, ancak bağımlılık yönetimi karmaşıklığı nedeniyle günlük kullanımda `apt` komutları tercih edilmelidir. --- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-dagitimlar/debian/deb-paketleri.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.