> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-dagitimlar/debian/deb-paketleri.md). # deb Paketleri Debian ve türevi sistemlerde (Ubuntu, Mint vb.) kullanılan temel paket formatı `.deb` uzantılı dosyalardır. Bu dosyalar, programları, kütüphaneleri, yapılandırma dosyalarını ve ilgili betikleri içerir. **dpkg** (Debian Package), `.deb` dosyalarını kurmak, kaldırmak ve sorgulamak için kullanılan düşük seviyeli komut satırı aracıdır. **Önemli Not:** `dpkg`, paketleri doğrudan yönetir ancak **bağımlılıkları otomatik olarak çözmez veya yönetmez**. Paket kurma, kaldırma veya güncelleme gibi işlemler için genellikle `apt` (veya `apt-get`) gibi daha üst seviye paket yöneticilerinin kullanılması **şiddetle tavsiye edilir**. `apt`, depoları kullanarak gerekli bağımlılıkları otomatik olarak indirir ve kurar. `dpkg` daha çok indirilen `.deb` dosyalarını manuel olarak kurmak (ancak bağımlılıkları sağlamak sizin sorumluluğunuzdadır), kurulu paketleri sorgulamak veya düşük seviyeli paket manipülasyonları için kullanılır. ## `dpkg` Komutu ile Sorgulama ve Yönetim **Paket Kurulumu (Bağımlılıkları Çözmez!):** İndirilmiş bir `.deb` dosyasını kurmak için `-i` (veya `--install`) kullanılır: ```bash sudo dpkg -i paket-dosyası.deb ``` **Not:** Eğer bu paket, sistemde kurulu olmayan başka paketlere bağımlıysa, `dpkg` hata verecek ve paketi yapılandırmayacaktır. Bu durumda genellikle `sudo apt --fix-broken install` komutu ile eksik bağımlılıkların kurulması gerekir. Yerel bir `.deb` dosyasını bağımlılıklarıyla birlikte kurmanın daha kolay yolu `apt` kullanmaktır: `sudo apt install ./paket-dosyası.deb`. **Yüklü Paketleri Listeleme ve Sorgulama:** Sistemde kurulu paketleri (ve durumlarını) listelemek için `-l` (veya `--list`) kullanılır (`less` ile kullanmak faydalıdır): ```bash # dpkg -l Desired=Unknown/Install/Remove/Purge/Hold | Status=Not/Inst/Conf-files/Unpacked/halF-conf/Half-inst/trig-aWait/Trig-pend |/ Err?=(none)/Reinst-required (Status,Err: uppercase=bad) ||/ Name Version Architecture Description +++-===========================================-===================================================-============-===================================================================================================================== ii accountsservice 0.6.35-0ubuntu7.2 amd64 query and manipulate user account information ii acl 2.2.52-1 amd64 Access control list utilities ii acpi-support 0.142 amd64 scripts for handling many ACPI events ii acpid 1:2.0.21-1ubuntu2 amd64 Advanced Configuration and Power Interface event daemon ii add-apt-key 1.0-0.5 all Command line tool to add GPG keys to the APT keyring ii adduser 3.113+nmu3ubuntu3 all add and remove users and groups ii adobe-flashplugin 1:20151110.1-0trusty1 amd64 Adobe Flash Player plugin ii alsa-base 1.0.25+dfsg-0ubuntu4 all ALSA driver configuration files ii alsa-utils 1.0.27.2-1ubuntu2 amd64 Utilities for configuring and using ALSA ii anacron 2.3-20ubuntu1 amd64 cron-like program that doesn't go by time ii apg 2.2.3.dfsg.1-2ubuntu1 amd64 Automated Password Generator - Standalone version ii apt 1.0.1ubuntu2.10 amd64 commandline package manager ii apt-clone 0.3.1~ubuntu11.1 all Script to create state bundles ii apt-transport-https 1.0.1ubuntu2.10 amd64 https download transport for APT ii apt-utils 1.0.1ubuntu2.10 amd64 package management related utility programs ``` Belirli bir paketin yüklü olup olmadığını görmek için, paket ismi verebilirsiniz. ```bash # Belirli bir paketin durumunu listele (grep ile filtreleyerek) dpkg -l | grep htop # veya doğrudan paket adıyla: dpkg -l htop ``` Çıktıdaki ilk iki harf (örn. `ii`) paketin durumunu gösterir: * İlk harf (İstenen Durum): `i` (Install), `h` (Hold), `r` (Remove), `p` (Purge). * İkinci harf (Mevcut Durum): `n` (Not installed), `i` (Installed), `c` (Config-files), `U` (Unpacked), `F` (Half-configured), `H` (Half-installed), `W` (Triggers-awaited), `T` (Triggers-pending). * `ii`: İstenen ve mevcut durum "Installed". * `rc`: Paket kaldırılmış (Removed) ancak yapılandırma dosyaları duruyor (Config-files). Kurulu bir paket hakkında detaylı bilgi almak için `-s` (veya `--status`) kullanılır: ```bash # dpkg -s htop Package: htop Status: install ok installed Priority: optional Section: utils Installed-Size: 184 Maintainer: Ubuntu Developers Architecture: amd64 Version: 1.0.2-3 Depends: libc6 (>= 2.15), libncursesw5 (>= 5.6+20070908), libtinfo5 Suggests: strace, ltrace Description: interactive processes viewer Htop is an ncursed-based process viewer similar to top, but it allows one to scroll the list vertically and horizontally to see all processes and their full command lines. . Tasks related to processes (killing, renicing) can be done without entering their PIDs. Original-Maintainer: Eugene V. Lyubimkin Homepage: http://htop.sourceforge.net ``` ```bash # dpkg -s atop dpkg-query: package 'atop' is not installed and no information is available Use dpkg --info (= dpkg-deb --info) to examine archive files, and dpkg --contents (= dpkg-deb --contents) to list their contents. ``` Kurulu bir paketin sisteme hangi dosyaları yüklediğini listelemek için `-L` (veya `--listfiles`) kullanılır: ```bash dpkg -L htop ``` Belirli bir dosyanın hangi kurulu pakete ait olduğunu bulmak için `-S` (veya `--search`) kullanılır: ```bash dpkg -S /bin/htop ``` **Paket Kaldırma:** **Uyarı:** Aşağıdaki komutlar bağımlılıkları otomatik yönetmez. Genellikle `apt remove` veya `apt purge` kullanın. Yüklü bir paketi kaldırmak (yapılandırma dosyaları kalır) için `-r` (veya `--remove`) kullanılır: ```bash sudo dpkg -r htop ``` Bir paketi yapılandırma dosyalarıyla birlikte tamamen kaldırmak için `-P` (veya `--purge`) kullanılır: ```bash sudo dpkg -P htop ``` **Diğer İşlemler:** Bir `.deb` paket dosyasının içeriğini (kurmadan) listelemek için `-c` (veya `--contents`) kullanılır: ```bash dpkg -c paket-dosyası.deb ``` Bir `.deb` paket dosyası hakkında bilgi (kontrol dosyası içeriği) almak için `-I` (veya `--info`) kullanılır: ```bash dpkg -I paket-dosyası.deb ``` Kurulumu tamamlanmamış veya yarıda kalmış paketleri yapılandırmak için `--configure -a` kullanılır: ```bash sudo dpkg --configure -a ``` (Bu işlem genellikle `apt --fix-broken install` komutunun bir parçası olarak da çalıştırılır.) Özetle, `dpkg` `.deb` paketleriyle düşük seviyede çalışmak için temel araçtır, ancak bağımlılık yönetimi karmaşıklığı nedeniyle günlük kullanımda `apt` komutları tercih edilmelidir.