# Network Ayarları Modern RHEL tabanlı dağıtımlarda (RHEL 7+, CentOS 7+, Fedora, CentOS Stream, Rocky Linux, AlmaLinux) ağ yapılandırması varsayılan olarak **NetworkManager** servisi tarafından yönetilir. NetworkManager, ağ bağlantılarını ve cihazlarını yönetmek için dinamik ve esnek bir sistem sunar. Yapılandırma için çeşitli araçlar mevcuttur: * **`nmcli`**: Kapsamlı bir komut satırı aracı. Betiklerde (scripting) ve otomasyonda kullanışlıdır. * **`nmtui`**: Terminal üzerinde çalışan, menü tabanlı, kullanımı kolay bir metin arayüzü (Text User Interface). * **Grafiksel Arayüzler:** GNOME veya KDE gibi masaüstü ortamlarının kendi ağ ayarları arayüzleri (genellikle arka planda NetworkManager kullanır). Bu bölümde `nmcli` ve `nmtui` üzerine odaklanacağız. ## NetworkManager ile Temel İşlemler (`nmcli`) `nmcli`, NetworkManager'ı komut satırından yönetmek için ana araçtır. **Ağ Cihazlarının Durumunu Görme:**\ Sistemdeki ağ cihazlarını ve durumlarını listeler: ```bash nmcli device status # veya kısaca: nmcli dev status ``` Örnek Çıktı: ``` DEVICE TYPE STATE CONNECTION enp0s3 ethernet connected Kablolu bağlantı 1 lo loopback unmanaged -- ``` **Aktif Bağlantıları Görme:**\ Mevcut aktif ağ bağlantılarını listeler: ```bash nmcli connection show --active # veya kısaca: nmcli con show --active ``` **Tüm Tanımlı Bağlantıları Görme:**\ Aktif olsun veya olmasın, sistemde tanımlı tüm bağlantı profillerini listeler: ```bash nmcli connection show # veya kısaca: nmcli con show ``` **Belirli Bir Bağlantının Detaylarını Görme:**\ Bağlantı adını veya UUID'sini kullanarak detayları gösterir: ```bash nmcli connection show "Kablolu bağlantı 1" # veya UUID ile: # nmcli con show ``` Bu komut, IP adresi, ağ maskesi, ağ geçidi, DNS sunucuları gibi birçok detayı gösterir. ## Ağ Ayarlarını Değiştirme (`nmcli`) **Önemli:** Ağ ayarlarını değiştirirken dikkatli olun. Uzak bir sunucuya bağlıysanız, yanlış bir ayar bağlantınızın kopmasına neden olabilir. Değişiklikler genellikle `sudo` yetkisi gerektirir. **Statik IP Adresi Ayarlama:**\ Mevcut bir bağlantıyı DHCP'den statik IP'ye geçirmek için: ```bash # Bağlantı adını öğrenin (örneğin "Kablolu bağlantı 1") nmcli con show # IPv4 metodunu 'manual' yap, IP adresini/maskesini, ağ geçidini ve DNS'i ayarla sudo nmcli con modify "Kablolu bağlantı 1" ipv4.method manual ipv4.addresses 192.168.1.100/24 ipv4.gateway 192.168.1.1 ipv4.dns "8.8.8.8,8.8.4.4" # Bağlantıyı yeniden etkinleştirerek ayarları uygula sudo nmcli con down "Kablolu bağlantı 1" && sudo nmcli con up "Kablolu bağlantı 1" ``` * `ipv4.addresses`: IP adresi ve CIDR formatında alt ağ maskesi (örn. `/24` = `255.255.255.0`). * `ipv4.gateway`: Varsayılan ağ geçidi. * `ipv4.dns`: Virgülle ayrılmış DNS sunucu adresleri. **DHCP'ye Geri Dönme:** ```bash sudo nmcli con modify "Kablolu bağlantı 1" ipv4.method auto ipv4.gateway "" ipv4.dns "" sudo nmcli con down "Kablolu bağlantı 1" && sudo nmcli con up "Kablolu bağlantı 1" ``` **Yeni Bağlantı Ekleme:**\ Örneğin, `enp0s8` cihazı için statik IP ile yeni bir Ethernet bağlantısı eklemek: ```bash sudo nmcli con add type ethernet con-name "Statik-Eth1" ifname enp0s8 ipv4.method manual ipv4.addresses 10.0.0.50/24 ipv4.gateway 10.0.0.1 ipv4.dns "10.0.0.1" ``` ## Metin Arayüzü (`nmtui`) Komut satırı seçenekleri karmaşık geliyorsa, `nmtui` daha kolay bir alternatif sunar. Terminalde `nmtui` komutunu çalıştırarak menü tabanlı arayüzü başlatabilirsiniz. ```bash sudo nmtui ``` `nmtui` içinde ok tuşları ve Enter ile gezinebilirsiniz: * **Edit a connection:** Mevcut bağlantıları düzenlemek veya yeni bağlantı eklemek için kullanılır. Statik IP, DHCP, DNS gibi ayarları kolayca yapabilirsiniz. * **Activate a connection:** Bağlantıları etkinleştirmek veya devre dışı bırakmak için kullanılır. * **Set system hostname:** Sistem ana bilgisayar adını değiştirmek için kullanılır. Değişiklik yaptıktan sonra "OK" veya "Back" seçenekleriyle menülerden çıkın ve en son ana menüden "Quit" seçeneğini seçin. `nmtui` ile yapılan değişiklikler de NetworkManager tarafından yönetilir ve kalıcı olur. ## Eski Yöntem (`ifcfg` Dosyaları) RHEL/CentOS 6 ve öncesinde ağ yapılandırması `/etc/sysconfig/network-scripts/` dizini altındaki `ifcfg-` (örn. `ifcfg-eth0`, `ifcfg-enp0s3`) dosyaları düzenlenerek ve `network` servisi (`service network restart` veya `systemctl restart network`) yeniden başlatılarak yapılırdı. Örnek bir statik IP için `ifcfg-enp0s3` dosyası: ``` TYPE=Ethernet PROXY_METHOD=none BROWSER_ONLY=no BOOTPROTO=static DEFROUTE=yes IPV4_FAILURE_FATAL=no IPV6INIT=yes IPV6_AUTOCONF=yes IPV6_DEFROUTE=yes IPV6_FAILURE_FATAL=no NAME=enp0s3 UUID=... DEVICE=enp0s3 ONBOOT=yes IPADDR=192.168.1.100 PREFIX=24 # veya NETMASK=255.255.255.0 GATEWAY=192.168.1.1 DNS1=8.8.8.8 DNS2=8.8.4.4 ``` Modern sistemlerde NetworkManager genellikle bu dosyaları okuyabilir ancak yeni yapılandırmalar için `nmcli` veya `nmtui` kullanmak daha standart ve önerilen yöntemdir. Eğer NetworkManager kurulu ve aktifse, `ifcfg` dosyalarını doğrudan düzenlemek yerine NetworkManager araçlarını kullanmak çakışmaları önler. Bazı minimal kurulumlarda veya özel durumlarda NetworkManager yerine hala `network` servisi kullanılabilir, ancak bu durum giderek azalmaktadır. --- # Agent Instructions: Querying This Documentation If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question. Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter: ``` GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-dagitimlar/centos/network-ayarlari.md?ask= ``` The question should be specific, self-contained, and written in natural language. The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation. Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.