# Network Ayarları

Arch Linux, ağ yapılandırması için kullanıcısına çeşitli seçenekler sunar. Kurulum sırasında veya sonrasında ihtiyaca göre farklı ağ yönetim araçları kurulup yapılandırılabilir. Yaygın kullanılan yöntemler şunlardır:

1. **systemd-networkd:** systemd ile entegre, genellikle sunucular ve basit yapılandırmalar için tercih edilen modern bir ağ yöneticisi.
2. **NetworkManager:** Hem masaüstü hem de sunucu ortamlarında popüler, tam özellikli bir ağ yöneticisi. Özellikle Wi-Fi ve mobil bağlantılar için kullanışlıdır.
3. **dhcpcd:** Basit bir DHCP istemcisi. Statik IP yapılandırması için de kullanılabilir ancak genellikle diğer araçlar kadar esnek değildir.
4. **netctl:** Arch Linux'a özgü, profil tabanlı bir ağ yönetim aracı (artık daha az yaygın).
5. **Manuel Yapılandırma:** `ip` komutları ve diğer düşük seviyeli araçlarla manuel yapılandırma (genellikle önerilmez).

**Önemli:** Bir ağ arayüzü (örn. `eth0`, `enp0s3`, `wlan0`) aynı anda sadece *bir* yönetim aracı tarafından kontrol edilmelidir. Örneğin, hem NetworkManager hem de systemd-networkd'yi aynı anda aynı arayüz için etkinleştirmek sorunlara yol açar.

## Metod 1: systemd-networkd

`systemd-networkd`, systemd'nin bir parçasıdır ve yapılandırması `/etc/systemd/network/` dizini altındaki `.network` uzantılı dosyalarla yapılır. DNS yönetimi için genellikle `systemd-resolved` servisi ile birlikte kullanılır.

**Yapılandırma Dosyaları:**

* **DHCP (Örnek: `/etc/systemd/network/20-wired.network`):**

  ```ini
  [Match]
  Name=en* # 'en' ile başlayan tüm kablolu arayüzlerle eşleşir

  [Network]
  DHCP=ipv4 
  ```
* **Statik IP (Örnek: `/etc/systemd/network/20-wired-static.network`):**

  ```ini
  [Match]
  Name=enp0s3 # Belirli bir arayüzle eşleşir

  [Network]
  Address=192.168.1.100/24
  Gateway=192.168.1.1
  DNS=8.8.8.8
  DNS=8.8.4.4
  ```

**Servisleri Etkinleştirme ve Başlatma:**

```bash
# systemd-networkd'yi etkinleştir ve başlat
sudo systemctl enable systemd-networkd.service
sudo systemctl start systemd-networkd.service

# systemd-resolved'u etkinleştir ve başlat (DNS için)
sudo systemctl enable systemd-resolved.service
sudo systemctl start systemd-resolved.service

# /etc/resolv.conf'un systemd-resolved tarafından yönetilmesi için link oluştur
sudo ln -sf /run/systemd/resolve/stub-resolv.conf /etc/resolv.conf 
```

## Metod 2: NetworkManager

NetworkManager, özellikle dinamik ortamlar ve kablosuz ağlar için popüler bir seçenektir. `nmtui` (metin arayüzü) ve `nmcli` (komut satırı) araçlarını sunar.

**Kurulum (Gerekirse):**

```bash
sudo pacman -S networkmanager
```

**Servisi Etkinleştirme ve Başlatma:**

```bash
sudo systemctl enable NetworkManager.service
sudo systemctl start NetworkManager.service
```

**NOT:** Eğer `dhcpcd` veya `systemd-networkd` gibi başka bir ağ servisi çalışıyorsa, NetworkManager'ı etkinleştirmeden önce onu durdurup devre dışı bırakmanız gerekir (`sudo systemctl stop <servis>`, `sudo systemctl disable <servis>`).

**Yapılandırma (`nmtui`):**\
Kullanımı en kolay yöntemlerden biridir. Terminalde çalıştırın:

```bash
sudo nmtui
```

Açılan menüden "Edit a connection" ile bağlantıları düzenleyebilir (statik IP, DHCP, DNS vb.), "Activate a connection" ile etkinleştirebilirsiniz.

**Yapılandırma (`nmcli`):**\
Komut satırı üzerinden daha detaylı kontrol sağlar. Örnekler için RHEL/CentOS bölümündeki [Network Ayarları (NetworkManager)](/temel-dagitimlar/centos/network-ayarlari.md) kısmına bakabilirsiniz. Komutlar Arch Linux üzerinde de geçerlidir.

## Metod 3: dhcpcd

Basit bir DHCP istemcisidir. Statik IP atamak için de kullanılabilir ancak genellikle NetworkManager veya systemd-networkd daha esnektir.

**Kurulum (Gerekirse):**`dhcpcd` genellikle temel kurulumda gelir.

**Servisi Etkinleştirme (Belirli Arayüz İçin):**

```bash
# Örnek: enp0s3 arayüzü için DHCP'yi etkinleştir ve başlat
sudo systemctl enable dhcpcd@enp0s3.service
sudo systemctl start dhcpcd@enp0s3.service 
```

**Statik IP Yapılandırması (`/etc/dhcpcd.conf`):**`/etc/dhcpcd.conf` dosyasının sonuna aşağıdaki gibi satırlar eklenerek statik IP ayarlanabilir:

```
interface enp0s3
static ip_address=192.168.1.100/24
static routers=192.168.1.1
static domain_name_servers=8.8.8.8 8.8.4.4
```

Değişiklik sonrası `dhcpcd` servisini yeniden başlatmak gerekir:

```bash
sudo systemctl restart dhcpcd@enp0s3.service 
# veya tüm dhcpcd servisleri için:
# sudo systemctl restart dhcpcd.service
```

Arch Linux'ta ağ yönetimi için hangi yöntemin seçileceği kullanıcının tercihine ve ihtiyacına bağlıdır. Genellikle NetworkManager veya systemd-networkd modern ve esnek çözümler sunar.


---

# Agent Instructions: Querying This Documentation

If you need additional information that is not directly available in this page, you can query the documentation dynamically by asking a question.

Perform an HTTP GET request on the current page URL with the `ask` query parameter:

```
GET https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/temel-dagitimlar/arch-linux/network-ayarlari.md?ask=<question>
```

The question should be specific, self-contained, and written in natural language.
The response will contain a direct answer to the question and relevant excerpts and sources from the documentation.

Use this mechanism when the answer is not explicitly present in the current page, you need clarification or additional context, or you want to retrieve related documentation sections.