> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://linux-yonetimi.veriteknik.net.tr/user-space/systemd/oernek-systemd-servis-olusturma.md).

# Örnek systemd Servis Oluşturma

Kendi yazdığınız bir uygulamayı veya paket yöneticisiyle kurulduğunda otomatik olarak bir servis birimi (unit) oluşturmayan bir yazılımı systemd ile yönetmek için özel bir `.service` birim dosyası oluşturabilirsiniz.

## Birim Dosyasının Konumu

Sistem yöneticisi tarafından oluşturulan özel birim dosyaları genellikle `/etc/systemd/system/` dizinine yerleştirilir. Dosya adı, servisin adıyla aynı olmalı ve `.service` uzantısıyla bitmelidir (örn. `/etc/systemd/system/benimuygulamam.service`).

## Örnek `.service` Dosyası

Aşağıda, `/opt/benimuygulamam/app.py` adresindeki bir Python uygulamasını `uygulama_user` kullanıcısı olarak çalıştıran basit bir servis birimi örneği verilmiştir:

```ini
[Unit]
Description=Benim Özel Uygulama Servisim
After=network.target # Ağ bağlantısı hazır olduktan sonra başlasın

[Service]
# Çalıştırılacak Kullanıcı ve Grup
User=uygulama_user
Group=uygulama_group

# Çalışma Dizini
WorkingDirectory=/opt/benimuygulamam/

# Çalıştırılacak Ana Komut
ExecStart=/usr/bin/python3 /opt/benimuygulamam/app.py --config /etc/benimuygulamam.conf

# Yeniden Başlatma Politikası (örn. hata durumunda)
Restart=on-failure 
# Diğer seçenekler: no, always, on-success, on-abnormal, on-abort

# Servis Tipi (daemon olmayan basit süreçler için 'simple' yeterlidir)
Type=simple 

# (İsteğe Bağlı) Başlamadan önce çalıştırılacak komut
# ExecStartPre=/opt/benimuygulamam/hazirlik_betigi.sh

# (İsteğe Bağlı) Durdurulduktan sonra çalıştırılacak komut
# ExecStopPost=/opt/benimuygulamam/temizlik_betigi.sh

[Install]
WantedBy=multi-user.target # Hangi hedef (target) etkinleştirildiğinde bu servisin de etkinleştirileceğini belirtir
                           # multi-user.target genellikle metin tabanlı çok kullanıcılı sistemler için kullanılır
```

**Açıklamalar:**

* **`[Unit]` Bölümü:**
  * `Description`: Servisin ne işe yaradığını açıklayan kısa bir metin. `systemctl status` çıktısında görünür.
  * `After`: Bu servisin başlamadan önce hangi diğer unit'lerin (servisler, target'lar vb.) başlamış olması gerektiğini belirtir. Bağımlılıkları tanımlar. `network.target` ağın hazır olduğunu, `syslog.target` günlüklemenin hazır olduğunu belirtmek için sıkça kullanılır. `Wants` veya `Requires` gibi başka bağımlılık türleri de vardır.
* **`[Service]` Bölümü:**
  * `User`, `Group`: Servisin hangi kullanıcı ve grup kimliğiyle çalıştırılacağını belirtir. Güvenlik açısından root olmayan özel bir kullanıcı oluşturmak genellikle iyi bir pratiktir.
  * `WorkingDirectory`: `ExecStart` komutunun çalıştırılacağı dizini belirtir.
  * `ExecStart`: Servisi başlatmak için çalıştırılacak ana komutu ve argümanlarını belirtir. Komutun tam yolu yazılmalıdır.
  * `Restart`: Servis beklenmedik bir şekilde durduğunda systemd'nin onu yeniden başlatıp başlatmayacağını ve hangi koşullarda başlatacağını belirler.
  * `Type`: Servisin başlangıç davranışını belirtir. `simple` (varsayılan), `forking` (eski daemon'lar için), `oneshot` (tek seferlik görevler için), `notify` (servis hazır olduğunda systemd'ye bildirim gönderir) gibi tipler bulunur.
  * `ExecStartPre`, `ExecStartPost`, `ExecStop`, `ExecStopPost`: Servis yaşam döngüsünün farklı aşamalarında çalıştırılacak ek komutları tanımlar.
* **`[Install]` Bölümü:**
  * `WantedBy`: `systemctl enable` komutu çalıştırıldığında, bu servisin hangi target birimi için etkinleştirileceğini (yani hangi target başlatıldığında bu servisin de başlatılacağını) belirtir. Çoğu ağ servisi için `multi-user.target` uygun bir değerdir. Grafiksel uygulamalarla ilgili servisler `graphical.target` kullanabilir.

## Birim Dosyasını Kullanma

1. Yukarıdaki içeriği `/etc/systemd/system/benimuygulamam.service` gibi bir dosyaya kaydedin.
2. Dosya izinlerini ayarlayın (genellikle `644` yeterlidir): `sudo chmod 644 /etc/systemd/system/benimuygulamam.service`.
3. systemd'nin yeni veya değiştirilmiş birim dosyasını tanıması için daemon'u yeniden yükleyin:

   ```bash
   sudo systemctl daemon-reload
   ```
4. Servisi başlangıçta çalışacak şekilde etkinleştirin ve hemen başlatın:

   ```bash
   sudo systemctl enable --now benimuygulamam.service
   ```
5. Servisin durumunu kontrol edin:

   ```bash
   systemctl status benimuygulamam.service
   ```

Artık özel uygulamanız bir systemd servisi olarak yönetilebilir. Detaylı bilgi ve tüm seçenekler için `systemd.unit(5)`, `systemd.service(5)`, `systemd.exec(5)` gibi man sayfalarına bakabilirsiniz.