Örnek systemd Servis Oluşturma

Kendi yazdığınız bir uygulamayı veya paket yöneticisiyle kurulduğunda otomatik olarak bir servis birimi (unit) oluşturmayan bir yazılımı systemd ile yönetmek için özel bir .service birim dosyası oluşturabilirsiniz.

Birim Dosyasının Konumu

Sistem yöneticisi tarafından oluşturulan özel birim dosyaları genellikle /etc/systemd/system/ dizinine yerleştirilir. Dosya adı, servisin adıyla aynı olmalı ve .service uzantısıyla bitmelidir (örn. /etc/systemd/system/benimuygulamam.service).

Örnek .service Dosyası

Aşağıda, /opt/benimuygulamam/app.py adresindeki bir Python uygulamasını uygulama_user kullanıcısı olarak çalıştıran basit bir servis birimi örneği verilmiştir:

[Unit]
Description=Benim Özel Uygulama Servisim
After=network.target # Ağ bağlantısı hazır olduktan sonra başlasın

[Service]
# Çalıştırılacak Kullanıcı ve Grup
User=uygulama_user
Group=uygulama_group

# Çalışma Dizini
WorkingDirectory=/opt/benimuygulamam/

# Çalıştırılacak Ana Komut
ExecStart=/usr/bin/python3 /opt/benimuygulamam/app.py --config /etc/benimuygulamam.conf

# Yeniden Başlatma Politikası (örn. hata durumunda)
Restart=on-failure 
# Diğer seçenekler: no, always, on-success, on-abnormal, on-abort

# Servis Tipi (daemon olmayan basit süreçler için 'simple' yeterlidir)
Type=simple 

# (İsteğe Bağlı) Başlamadan önce çalıştırılacak komut
# ExecStartPre=/opt/benimuygulamam/hazirlik_betigi.sh

# (İsteğe Bağlı) Durdurulduktan sonra çalıştırılacak komut
# ExecStopPost=/opt/benimuygulamam/temizlik_betigi.sh

[Install]
WantedBy=multi-user.target # Hangi hedef (target) etkinleştirildiğinde bu servisin de etkinleştirileceğini belirtir
                           # multi-user.target genellikle metin tabanlı çok kullanıcılı sistemler için kullanılır

Açıklamalar:

• [Unit] Bölümü:

  • Description: Servisin ne işe yaradığını açıklayan kısa bir metin. systemctl status çıktısında görünür.

  • After: Bu servisin başlamadan önce hangi diğer unit'lerin (servisler, target'lar vb.) başlamış olması gerektiğini belirtir. Bağımlılıkları tanımlar. network.target ağın hazır olduğunu, syslog.target günlüklemenin hazır olduğunu belirtmek için sıkça kullanılır. Wants veya Requires gibi başka bağımlılık türleri de vardır.

• [Service] Bölümü:

  • User, Group: Servisin hangi kullanıcı ve grup kimliğiyle çalıştırılacağını belirtir. Güvenlik açısından root olmayan özel bir kullanıcı oluşturmak genellikle iyi bir pratiktir.

  • WorkingDirectory: ExecStart komutunun çalıştırılacağı dizini belirtir.

  • ExecStart: Servisi başlatmak için çalıştırılacak ana komutu ve argümanlarını belirtir. Komutun tam yolu yazılmalıdır.

  • Restart: Servis beklenmedik bir şekilde durduğunda systemd'nin onu yeniden başlatıp başlatmayacağını ve hangi koşullarda başlatacağını belirler.

  • Type: Servisin başlangıç davranışını belirtir. simple (varsayılan), forking (eski daemon'lar için), oneshot (tek seferlik görevler için), notify (servis hazır olduğunda systemd'ye bildirim gönderir) gibi tipler bulunur.

  • ExecStartPre, ExecStartPost, ExecStop, ExecStopPost: Servis yaşam döngüsünün farklı aşamalarında çalıştırılacak ek komutları tanımlar.

• [Install] Bölümü:

  • WantedBy: systemctl enable komutu çalıştırıldığında, bu servisin hangi target birimi için etkinleştirileceğini (yani hangi target başlatıldığında bu servisin de başlatılacağını) belirtir. Çoğu ağ servisi için multi-user.target uygun bir değerdir. Grafiksel uygulamalarla ilgili servisler graphical.target kullanabilir.

Birim Dosyasını Kullanma

1. Yukarıdaki içeriği /etc/systemd/system/benimuygulamam.service gibi bir dosyaya kaydedin.

2. Dosya izinlerini ayarlayın (genellikle 644 yeterlidir): sudo chmod 644 /etc/systemd/system/benimuygulamam.service.

3. systemd'nin yeni veya değiştirilmiş birim dosyasını tanıması için daemon'u yeniden yükleyin:

   sudo systemctl daemon-reload

4. Servisi başlangıçta çalışacak şekilde etkinleştirin ve hemen başlatın:

   sudo systemctl enable --now benimuygulamam.service

5. Servisin durumunu kontrol edin:

   systemctl status benimuygulamam.service

Artık özel uygulamanız bir systemd servisi olarak yönetilebilir. Detaylı bilgi ve tüm seçenekler için systemd.unit(5), systemd.service(5), systemd.exec(5) gibi man sayfalarına bakabilirsiniz.