vsftpd

vsftpd, güvenlik ve performansa odaklanan, yaygın olarak kullanılan bir FTP ve FTPS sunucusudur. Yapılandırması genellikle diğer FTP sunucularına göre daha basit kabul edilir.

Uyarı: Standart FTP güvensizdir. Mümkünse, dosya transferi için vsftpd'yi FTPS modunda yapılandırın veya daha modern ve genellikle daha kolay yapılandırılan SFTP (OpenSSH sshd tarafından sağlanır) kullanın.

Kurulum

vsftpd genellikle dağıtımların standart depolarında bulunur.

• RHEL Tabanlı (dnf):

  sudo dnf install vsftpd -y

• Debian Tabanlı (apt):

  sudo apt update
  sudo apt install vsftpd -y

Temel Yapılandırma (/etc/vsftpd.conf)

Ana yapılandırma dosyası genellikle /etc/vsftpd.conf'tur. Aşağıda bazı temel ve güvenlik açısından önemli ayarlar bulunmaktadır (dosyayı sudo ile düzenleyin):

# Anonim girişi engelle (ÖNEMLİ!)
anonymous_enable=NO

# Yerel sistem kullanıcılarının giriş yapmasına izin ver
local_enable=YES

# Kullanıcıların dosya yüklemesine/değiştirmesine izin ver (gerekliyse)
write_enable=YES

# Yerel kullanıcıları kendi ev dizinlerine hapset (chroot) (ÖNEMLİ!)
chroot_local_user=YES
# Eğer chroot edilen ev dizini kullanıcı tarafından yazılabilir ise, 
# güvenlik nedeniyle vsftpd hata verebilir. Bunu aşmak için (dikkatli olun):
allow_writeable_chroot=YES 
# Alternatif olarak, chroot için yazma izni olmayan ayrı bir dizin kullanılabilir.

# Standalone modda çalıştır (xinetd yerine)
listen=YES
# IPv6 dinlemesi için (gerekliyse)
listen_ipv6=YES 

# Yüklemeler için varsayılan umask (022 -> dosyalar 644, dizinler 755)
local_umask=022

# ASCII modunda transferi etkinleştir (bazı eski sistemlerle uyumluluk için gerekebilir)
# ascii_upload_enable=YES
# ascii_download_enable=YES

# Zaman damgalarını GMT olarak göster
use_localtime=NO 

# Bağlantı ve transfer loglarını etkinleştir
xferlog_enable=YES
xferlog_std_format=YES # Standart log formatını kullan
xferlog_file=/var/log/vsftpd.log # Log dosyasının yeri

# Boşta kalma süresi (saniye)
idle_session_timeout=600

# Veri bağlantısı zaman aşımı (saniye)
data_connection_timeout=120

# Banner göster (isteğe bağlı)
ftpd_banner=FTP Sunucusuna Hos Geldiniz.

# Pasif mod için port aralığı (güvenlik duvarında bu portlara izin verilmeli)
# pasv_min_port=40000
# pasv_max_port=40100

# Kullanıcı listesi dosyaları (gerekirse belirli kullanıcılara izin vermek/engellemek için)
# userlist_enable=YES
# userlist_file=/etc/vsftpd.userlist
# userlist_deny=NO # userlist_file'daki kullanıcılara izin ver (YES ise engelle)

FTPS Yapılandırması (TLS/SSL)

FTPS'i etkinleştirmek için /etc/vsftpd.conf dosyasına aşağıdaki gibi direktifler eklenir:

# SSL/TLS'i etkinleştir
ssl_enable=YES

# Anonim kullanıcılar için SSL'i zorunlu kılma (zaten anonim kapalı)
allow_anon_ssl=NO
# Yerel kullanıcılar için hem login hem de veri transferinde SSL'i zorunlu kıl
force_local_data_ssl=YES
force_local_logins_ssl=YES

# Kullanılacak TLS/SSL protokol sürümleri (Sadece modern TLS önerilir)
ssl_tlsv1_2=YES
ssl_sslv2=NO
ssl_sslv3=NO
ssl_tlsv1=NO
ssl_tlsv1_1=NO

# SSL sertifikası ve özel anahtar dosyalarının yolu
# (Genellikle bir SSL sertifikası oluşturmanız veya almanız gerekir, örn. Let's Encrypt)
rsa_cert_file=/etc/ssl/certs/vsftpd.pem # Kendi sertifika dosyanızın yolu
rsa_private_key_file=/etc/ssl/private/vsftpd.pem # Kendi özel anahtar dosyanızın yolu

# Güçlü şifreleme algoritmalarını tercih et
ssl_ciphers=HIGH

# SSL oturumlarının yeniden kullanımıyla ilgili uyumluluk ayarı
require_ssl_reuse=NO 

Not: FTPS için bir SSL sertifikası ve özel anahtar gereklidir. openssl komutu ile kendinden imzalı (self-signed) bir sertifika oluşturabilir veya Let's Encrypt gibi bir otoriteden ücretsiz sertifika alabilirsiniz. Dosya yollarını kendi sertifika konumlarınıza göre ayarlayın.

Servis Yönetimi (systemctl)

Yapılandırma dosyasında değişiklik yaptıktan sonra vsftpd servisini yeniden başlatmanız gerekir:

# Yapılandırmayı kontrol et (bazı dağıtımlarda bu komut olmayabilir)
# vsftpd -olisten=NO /etc/vsftpd.conf 

# Servisi yeniden başlat
sudo systemctl restart vsftpd.service

# Sistem başlangıcında otomatik çalışmasını sağla
sudo systemctl enable vsftpd.service

# Servisin durumunu kontrol et
sudo systemctl status vsftpd.service

Güvenlik Duvarı (Firewall)

vsftpd'nin çalışması için güvenlik duvarınızda ilgili portlara izin vermeniz gerekir:

• Port 21 (TCP): FTP kontrol bağlantısı.

• Port 20 (TCP): FTP veri bağlantısı (Aktif mod - nadiren kullanılır).

• Pasif Port Aralığı (TCP): /etc/vsftpd.conf içinde pasv_min_port ve pasv_max_port ile tanımlanan aralık (Pasif mod - yaygın olarak kullanılır).

• Port 990 (TCP): Implicit FTPS (eğer yapılandırıldıysa).

Örnek (firewalld kullanarak):

sudo firewall-cmd --permanent --add-service=ftp
# veya belirli portlar:
# sudo firewall-cmd --permanent --add-port=21/tcp
# sudo firewall-cmd --permanent --add-port=40000-40100/tcp # Pasif port aralığı
sudo firewall-cmd --reload

vsftpd, doğru yapılandırıldığında güvenli bir FTP/FTPS sunucusu olabilir, ancak SFTP'nin genellikle daha basit ve standart bir güvenli dosya transfer çözümü sunduğunu unutmayın.